# Głos Migranta (wnioskodawca) | pismo wnioskodawcy | 11.08.2026
# Petycja do Senatu w sprawie równego traktowania obywateli państw trzecich w postępowaniach pobytowych i przywrócenia wiążących terminów (opublikowane bez okoliczności osobistych autora)
# źródło tekstu: OCR opublikowanej (zanonimizowanej) wersji
# dokument: https://glos-migranta.eu/dokumenty/gm-10-senat-2026-08-11.pdf

Petycja w sprawie równego traktowania obywateli państw trzecich w
postępowaniach pobytowych oraz przywrócenia wiążących
terminów administracyjnych
10 sierpnia 2026 r.

Wnoszący petycję:
[imię i nazwisko usunięte]
[adres usunięty], [adres usunięty]
e-mail: [e-mail usunięty], tel. [telefon usunięty]
adres do doręczeń elektronicznych: [ADE usunięty]

Adresat:
Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Komisja Petycji
Kancelaria Senatu, ul. Wiejska 6/8, 00-902 Warszawa

PETYCJA
w sprawie równego traktowania obywateli państw trzecich w postępowaniach pobytowych oraz przywrócenia
wiążących terminów administracyjnych

Na podstawie art. 63 Konstytucji RP oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r. poz. 870),
działając w interesie publicznym, wnoszę o podjęcie przez Senat inicjatywy ustawodawczej (art. 118 ust. 1
Konstytucji RP) obejmującej:

1) rozszerzenie przewidzianej w projekcie UD408 (MSWiA, lipiec 2026) instytucji milczącego załatwienia
sprawy – decyzji pozytywnej po 60 dniach bezczynności organu – na wszystkich obywateli państw trzecich, w
tym obywateli Ukrainy i posiadaczy Niebieskiej Karty UE, zamiast ograniczania jej do obywateli Australii,
Japonii, Korei Południowej, USA i Wielkiej Brytanii;

2) zniesienie bezterminowego zawieszenia biegu terminów w sprawach pobytowych, przedłużonego
specustawą pomocową do 4 marca 2027 r.;

3) zapewnienie skutecznego przestrzegania 90-dniowego terminu wydania decyzji w sprawie Niebieskiej Karty
UE, wynikającego z art. 11 ust. 1 dyrektywy (UE) 2021/1883;

4) uchylenie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 619), zatrzymującego
dotychczasowych posiadaczy Niebieskiej Karty UE w uchylonym reżimie pełnej zmiany zezwolenia przy każdej
zmianie pracodawcy, oraz przywrócenie cudzoziemcom środków prawnych przeciw bezczynności organów
(ponaglenie, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego), wyłączonych przez art. 100d specustawy
pomocowej (mechanizm stosowany od 15.04.2022 r., obecnie do 4.03.2027 r.; art. 100c uchylony z dniem
5.03.2026 r.);

5) zabezpieczenie dedykowanych etatów i środków dla wydziałów spraw cudzoziemców urzędów
wojewódzkich, odpowiadających skali zadań.

Uzasadnienie

Zwracam się do Senatu jako do izby stojącej na straży praw człowieka i praworządności, ponieważ opisany
problem dotyka fundamentów obu tych wartości.

Po pierwsze – równość wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Projekt UD408 różnicuje cudzoziemców według
obywatelstwa: obywatel USA uzyska pozytywną decyzję po 60 dniach milczenia organu, a obywatel Ukrainy –
wyłączony z projektu – będzie czekał nawet dwa lata bez żadnego terminu. Nie istnieje racjonalne
uzasadnienie, by państwo przyjmujące uchodźców wojennych traktowało podatnika z Ukrainy gorzej niż
podatnika z Australii — tym bardziej że jest to podatnik netto: według raportu Banku Gospodarstwa
Krajowego (11.03.2025) migranci z Ukrainy wpłacili w 2024 r. do budżetu ok. 15,2 mld zł danin, ponad
pięciokrotnie więcej niż ok. 2,8 mld zł 800+ dla dzieci uchodźców, a raport Deloitte/UNHCR (10.06.2025)
szacuje ich wkład na 2,7% PKB i 47 mld zł dochodów publicznych.

Po drugie – prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, wynikające z zasady dobrej administracji —
ogólnej zasady prawa Unii, której wyrazem jest art. 41 Karty Praw Podstawowych UE, wiążącej państwa
członkowskie, gdy działają w zakresie prawa Unii. Według tabeli załączonej do odpowiedzi MSWiA na
interpelację nr 18089 (stan na 6 lipca 2026 r.) średni czas postępowań pobytowych pogorszył się względem
2023 r. w 15 z 16 województw: w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach wzrósł z 427 dni (2023) przez
637 (2025) do 658 dni, w Mazowieckim ze 153 do 394 – podczas gdy dyrektywa wymaga 90 dni. Od 27
kwietnia 2026 r. wnioski składa się wyłącznie przez MOS 2.0: składanie jest dostępne, lecz decyzje nadal nie
zapadają, bo dwuletnich zaległości papierowych nigdy nie zmigrowano do systemu. Zaświadczenie MOS nie
jest uznawane przez straże graniczne innych państw Schengen, więc oczekujący nie mogą podróżować
służbowo. To nie jest kryzys ostatnich miesięcy: już kontrola NIK z 2019 r. („Państwo niegotowe na
cudzoziemców”, lata 2014–2018) wykazała wzrost średniego czasu legalizacji z 64 dni (2014) do 206 dni
(2018) i przypadki ponad 3-letnie, wskazując te same przyczyny — braki kadrowe i niedofinansowanie; RPO
interweniuje od 2018 r. Zdiagnozowany dekadę temu problem nie został naprawiony, lecz pogłębiony: 341 dni
średnio (X.2025), 658 dni na Śląsku (6.07.2026).

Po trzecie – praworządność. Specustawa zawiesiła bieg terminów do 4 marca 2027 r.: państwo, które
egzekwuje terminy od obywateli, samo zwolniło się z własnych. NSA orzekł już (II OSK 2940/24, II OSK
1087/25), że organy „powinny były dostosować swoje zasoby organizacyjne i kadrowe” do zwiększonej liczby
spraw, a dalsze przedłużenie zawieszenia „mogło nastąpić z naruszeniem zasady proporcjonalności”.
Rzecznik Praw Obywatelskich od lat wskazuje MSWiA na tę przewlekłość; jego wystąpienie z 1 czerwca 2026
r. (XI.541.22.2025.DB) pozostaje bez legislacyjnej odpowiedzi.

Po czwarte – narastająca sekwencja ustawowa. Nierówność nie ogranicza się do terminów. Ustawa z
12.09.2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1301) od 1.02.2026 r. odbiera świadczenie wychowawcze pracującemu
rodzicowi-cudzoziemcowi już po jednym miesiącu bez zatrudnienia – polski rodzic w identycznej sytuacji
zachowuje je bezwarunkowo, a z testu zwolnione są jedynie dzieci posiadające obywatelstwo polskie lub
orzeczenie o niepełnosprawności: to różnicowanie według obywatelstwa wpisane wprost w tekst ustawy,
trudne do pogodzenia z art. 12 ust. 1 lit. e dyrektywy (UE) 2024/1233 (poprzednio art. 12 ust. 1 lit. e dyrektywy
2011/98/UE) i art. 16 ust. 1 lit. e dyrektywy (UE) 2021/1883. Art. 20 ust. 4 ustawy z 24.04.2025 r. (Dz.U. 2025
poz. 619) – transponującej dyrektywę 2021/1883 z 18,5-miesięcznym opóźnieniem – zatrzymuje
dotychczasowych posiadaczy Niebieskiej Karty UE w uchylonym, sprzecznym z art. 15 dyrektywy reżimie
pełnej zmiany zezwolenia przy każdej zmianie pracodawcy. Ustawa z 20.03.2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 621, art. 2
i art. 32 ust. 1) spawa prawo do pracy z jednym pracodawcą i stanowiskiem – praca na innych warunkach to
nielegalne powierzenie pracy z grzywną dla pracodawcy 3 000–50 000 zł (art. 84 ust. 1 i 13) i ryzykiem
grzywny dla cudzoziemca (art. 84 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 3 lit. c), a ustawa z 23.01.2026 r. (Dz.U. 2026 poz.
203) od 5.03.2026 r. zakazuje posiadaczom zwykłych zezwoleń na pobyt i pracę jednoosobowej działalności
gospodarczej. Wreszcie art. 100d specustawy (mechanizm stosowany od 15.04.2022 r., obecnie do 4.03.2027
r.; art. 100c uchylony z dniem 5.03.2026 r.) wyłącza ponaglenie i skargę na bezczynność – wyłącznie w
sprawach cudzoziemców, co koliduje z art. 45 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw
Podstawowych UE.

Po piąte – przyczyna jest udokumentowana: państwo wybrało portal zamiast ludzi. OSR ustawy
wprowadzającej obowiązkowy MOS (druk sejmowy nr 1630) zawiera dziesięcioletnią tabelę skutków
finansowych złożoną z samych myślników i klauzulę, że koszty „nie będą stanowić podstawy do ubiegania się
o dodatkowe środki”; pisemne wnioski wojewodów o etaty odrzucono („Uwaga nie została uwzględniona”;
kadry „leżą poza zakresem przedmiotowego projektu ustawy”); ostatnie dedykowane etaty pochodzą z lat
2020–2021 (200+180 na cały kraj); NIK (P/23/069) oceniła działania państwa jako „nieproporcjonalne do
potrzeb i nieskuteczne” – nowo zatrudnianym oferowano 53–64% średniej krajowej, 40,8% naborów kończyło
się bez zatrudnienia kogokolwiek, a najdłuższa sprawa trwała 2700 dni; według Sprawozdań Szefa Służby
Cywilnej płace w urzędach wojewódzkich były w latach 2024–2025 ostatnie w całej służbie cywilnej, a wzrost
zatrudnienia przypisywano zespołom ds. orzekania o niepełnosprawności, nigdy wydziałom spraw
cudzoziemców.

Po szóste – koncentracja według obywatelstwa. Zapaść zdiagnozowana dekadę temu dotykała wszystkich
cudzoziemców, lecz ciężary dokładane od 2022 r. spadają na jedną, tę samą grupę narodową: zawieszone
terminy w sprawach pobytowych obywateli Ukrainy (art. 100d specustawy, do 4.03.2027 r.), wykluczenie ich z
milczącej zgody w UD408, najdłuższy ustawowy zegar zastrzeżony dla ich jedynej ścieżki wyjścia (180 dni dla
karty CUKR z art. 42l specustawy wobec 60 dni trybu ogólnego z art. 112a), świadczenie wychowawcze
warunkowane testem aktywności z wyjątkiem dla dzieci posiadających obywatelstwo polskie (Dz.U. 2025 poz.
1301), retrospektywna weryfikacja fotograficzna przez Straż Graniczną i zasilanie danymi o przekroczeniach
granicy wobec osób, które posiadały status UKR, oraz prezydencki projekt karny wymierzony w symbole ich
tożsamości narodowej (w komisji sejmowej od 17.07.2026 r.). Taka koncentracja obciążeń według
obywatelstwa nie jest przypadkiem — jest wzorem, który wymaga oceny w kategoriach dyskryminacji ze
względu na narodowość.

Wynik obecnego systemu jest w pełni przewidywalny – pracujący cudzoziemcy, posiadacze Niebieskich Kart i
zezwoleń na pracę, tkwią w tej kolejce już dziś. W sprawie skierowałem skargi do RPO oraz do Komisji
Europejskiej (potwierdzenie wpływu SG-THEMIS z 10 sierpnia 2026 r., numer rejestracyjny w trakcie
nadawania).

Senat ma wyjątkową sposobność udowodnić, że równość wobec prawa w Rzeczypospolitej nie jest
deklaracją, lecz codzienną praktyką państwa.

Uprzejmie przypominam, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach petycja
powinna być rozpatrzona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej złożenia, a
sposób jej załatwienia — wraz z uzasadnieniem — podlega ogłoszeniu na stronie internetowej podmiotu
rozpatrującego.

Z wyrazami szacunku
[imię i nazwisko usunięte]
[adres usunięty], [adres usunięty]
[e-mail usunięty], tel. [telefon usunięty]
