# Wojewoda Lubuski | SO-IV.1331.12.2026.ESzo | 01.09.2026
# Załącznik do pisma SO-IV.1331.12.2026.ESzo - 2026-09-01-wypis z części odpowiedzi na skargę
# źródło tekstu: warstwa tekstowa oryginału
# dokument: https://glos-migranta.eu/dokumenty/lubuski-so-iv-1331-12-2026-eszo-2026-09-01-wezwanie-zal-01-2026-09-01-wypis-z-czesci-odpowiedzi-na.pdf

       W niniejszym postępowaniu nie bez znaczenia pozostają zapisy ustawy z dnia
12 marca 2022r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na
terytorium tego państwa (j.t. Dz. U. z 2025r., poz. 337 ze zm.). Zgodnie z art. 100d ust. 1
pkt 1 lit. a) w okresie do dnia 4 marca 2027r. bieg terminów na załatwienie spraw
dotyczących     udzielenia   cudzoziemcowi       zezwolenia     na   pobyt   czasowy     w
postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty
ulega zawieszeniu na ten okres. Dodatkowo w art. 100d ust. 3 i 4 wskazano, że w
okresie, o którym mowa w ust. 1 przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku
organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 do
powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w
terminie nie stosuje się; organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o
których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum
pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach
określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący
postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z
opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia
środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa
strony do rozpoznanie sprawy bez zbędnej zwłoki.
Ich zakresem objęte są wymienione w nich postępowania prowadzone wobec
wszystkich cudzoziemców, a nie tylko wobec obywateli Ukrainy, którzy przybyli na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. Stanowisko to
znalazło    również   odzwierciedlenie       w   orzeczeniach    wojewódzkich      sądów
administracyjnych oraz orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego ( wyroki z
5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22 i z 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22).
Powyższy pogląd został również uznany w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, m.in. w orzeczeniach o sygn. akt II
SAB/Go 100/23 oraz II SAB/Go 115/23.
Wniosek skarżącego wpłynął do Wojewody Lubuskiego ……………………., czyli w
trakcie    obowiązywania     przepisów   o   zawieszeniu    terminów    do   rozpatrzenia
postępowania, co oznacza iż w jego przypadku termin nie rozpoczął biegu. Na mocy
tych przepisów w okresach w nich wyraźnie zakreślonych (do daty końcowej
wyznaczanej w przepisie przez samego ustawodawcę, a nie w drodze żadnych aktów
wykonawczych) terminy załatwiania przez wojewodów tych spraw spoczywają, tj. nie
rozpoczynają biegu, a w przypadku rozpoczęcia tego biegu – ulegają zawieszeniu do
końca takiego okresu. Chodzi tu o terminy załatwiania spraw, które określone są albo
w art. 35 § 3 kpa albo w poszczególnych przepisach ustawy o cudzoziemcach (np.
art. 112a ust. 1 i 2 dotyczących postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na
pobyt czasowy). Ponadto, przepisy art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej stanowią
podstawy wyłączenia stosowania przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku
organu do zawiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, jak również
wyłączenia w okresach w nich zakreślonych wymierzania organom grzywien i
zasądzania od nich sum pieniężnych. Wreszcie przepisy te w tożsamy sposób stanowią,
że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w jednej ze spraw
w nich określonych, lub dokonywanie ich z opóźnieniem w okresach w nich
zakreślonych, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących
bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez
zbędnej zwłoki. Tym samym stanowią podstawę do czasowego wyłączenia podstawy
prawnej wywodzenia następujących środków prawnych:
• ponaglenia do organu wyższego stopnia, tj. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców
dotyczącego bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, w
rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a.;
• skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w rozumieniu art.
3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Stanowią również podstawę do czasowego wyłączenia możliwości wymierzania
wojewodom przez sądy administracyjne (wojewódzkie sądy administracyjne,
Naczelny Sąd Administracyjny) grzywien, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. oraz
zasądzania sum pieniężnych, o których mowa w tym przepisie. Podkreślić należy, iż
wprowadzenie       regulacji     wprowadzającej   czasowe     spoczywanie     terminów
załatwiania określonych spraw administracyjnych w żadnym wypadku nie jest
jednoznaczne z tym, iż wojewodowie zostali zwolnieni z obowiązku prowadzenia
postępowań w sposób możliwie najszybszy w danych okolicznościach i do załatwiania
tych spraw w sposób stanowiący pełne poszanowanie ogólnych zasad postępowania
administracyjnego, w tym zasady praworządności (art. 6 K.p.a.), zasady prawdy
obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz zasady zaufania (art. 8 K.p.a.). Należy podnieść, iż od
samego początku u podstaw sformułowania szczególnych, i z założenia czasowych,
rozwiązań, wynikających z art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej, leżało to, że jednym
z pobocznych (acz dalej bardzo poważnych dla administracji rządowej) skutków
wybuchu wojny zapoczątkowanej rosyjskim atakiem na Ukrainę z dniem 24 lutego
2022 r. i spowodowanego nią masowego napływu wysiedleńców z terytorium Ukrainy,
będzie znaczące, zwiększone obciążenie wojewodów koniecznością rozpatrywania
dodatkowych wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych, w tym w szczególności
(ale nie wyłącznie) pochodzących od obywateli Ukrainy, którzy zostaną pozbawieni
możliwości powrotu na terytorium państwa swojego obywatelstwa, uzyskania tam
kolejnej wizy (choćby z uwagi na ewakuację większości polskich urzędów
konsularnych z terytorium Ukrainy). W tym duchu cel wprowadzenia regulacji art. 100c
ustawy specjalnej opisał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2023
r. (sygn. akt II OSK 463/23, niepubl.), wskazując: „Dodanie wskazanego przepisu ustawą
z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z
konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
z 2022 r. poz. 830) miało na celu jedynie wstrzymanie biegu terminów do załatwienia
wskazanych w nim spraw w postępowaniach prowadzonych przez wojewodów i
uchylenie skutków z tym związanych, co wynikało z przyjazdu do Polski dużej liczby
obywateli Ukrainy w związku z występującymi w tym kraju od 24 lutego 2022 r.
działaniami wojennymi i brakiem możliwości załatwienia spraw w ustawowych
terminach. Nie można bowiem zapominać, że w tym samym czasie organy te
zobligowane    były   do   załatwienia    wniosków    cudzoziemców      niebędących
obywatelami Ukrainy i którzy przybyli na teren Polski bez związku z działaniami
zbrojnymi na terenie ich kraju pochodzenia”. Tym samym przepisy art. 100c i art. 100d
ustawy specjalnej są związane z określonym, trudnym dla całej administracji rządowej
w Rzeczypospolitej Polskiej zajmującej się cudzoziemcami, stanem zwiększonego
obciążenia wpływem nowych spraw, będącego skutkiem zdarzenia zewnętrznego,
obiektywnego, któremu nie można skutecznie przeciwdziałać (wojna skutkująca
bardzo dużymi, bezprecedensowymi w historii Rzeczypospolitej Polskiej ruchami
migracyjnymi). Taki kontekst przepisów art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej
przedstawił przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia
2024 r. (sygn. akt II OSK 1628/24, LEX nr 3854974), wskazując: „Należy raz jeszcze
podkreślić, że art. 100c i art. 100d u.p.o.u. ma jedynie epizodyczny charakter. Ich
wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z
rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją
nadzwyczajną. Ta nadzwyczajna sytuacja wynika również z decyzji Rady Unii
Europejskiej (2022/382) z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego
napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i
skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony, jak również decyzji Rady Unii
Europejskiej (2023/2409) z dnia 19 października 2023 r. w sprawie przedłużenia
tymczasowej    ochrony    wprowadzonej      decyzją   wykonawczą     (UE)    2022/382
przedłużającej okres tej ochrony do 4 marca 2025 r. W tej sytuacji należy dokonać
wykładni powyższych przepisów właśnie przez pryzmat wyjątkowych okoliczności,
które miały miejsce w dacie rozstrzygnięcia przez Sąd wojewódzki. Zmiana sytuacji
faktycznej może natomiast skutkować odmienną oceną zasadności zawieszenia
biegu terminu, o którym mowa w art. 100d u.p.o.u.” (podobnie: wyrok Naczelnego
Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1562/24, LEX nr
3854973). Podobne stanowisko wyjaśniające genezę przepisów art. 100c i art. 100d
ustawy specjalnej zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 października
2024 r. (sygn. akt II OSK 1182/24, LEX nr 3837935) stwierdzając: „Regulacje zawarte w
art. 100d ustawy o pomocy, a wcześniej w art. 100c tej ustawy, miały na celu
częściowe odciążenie służb migracyjnych w aspekcie kryzysu migracyjnego
wywołanego masowym napływem do Polski obywateli Ukrainy w związku z wojną
rosyjsko - ukraińską rozpoczętą 24 lutego 2022 r. Ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz
ustawa z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie tej ustawy zostały uchwalone w celu stworzenia
szczególnej regulacji prawnej zapewniającej doraźną podstawę prawną do
legalnego pobytu i pomocy obywatelom Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych
zostali zmuszeni do opuszczenia kraju pochodzenia. Przyczyną wprowadzenia takiego
przepisu była ówczesna trudna sytuacja wojewodów, którzy mieli bardzo dużo zadań
w związku w przyjęciem obywateli Ukrainy wjeżdżających na terytorium RP w związku
z   wybuchem    wojny i   przed   którymi   dodatkowo    toczyło   się   wiele   spraw
administracyjnych - nie tylko obywateli Ukrainy, ale też pozostałych cudzoziemców.
Zawieszenie biegu terminów miało dać im możliwość rozpatrzenia w rozsądnych
terminach toczących się spraw (zob. pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji
Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z 7 kwietnia 2022 r. - na stronach
sejmowych). Regulacje te miały i mają nadal charakter czasowy. W szczególności, na
dzień wyrokowania przepis ten obowiązuje do dnia 30 września 2025 r. (zob. art. 1 pkt
3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku
z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw - Dz.
U. poz. 854). Wymaga podkreślenia, że przedłużenie obowiązywania tego przepisu nie
jest przy tym dowolne, ale skorelowane z przedłużaniem przez Radę Unii Europejskiej
tymczasowej ochrony udzielanej wysiedleńcom z Ukrainy, o których mowa w art. 2
decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie
masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy
2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (zob. decyzję
wykonawczą Rady (EU) 2023/2409 z dnia 19 października 2023 r. przedłużającą
ochronę czasową do 4 marca 2025 r., Dz.U. L, 2023/2409)”. Należy w tym kontekście
zwrócić uwagę, iż pomimo tego, iż Rzeczpospolita Polska z pełnym poszanowaniem
swoich zobowiązań wynikających z dyrektywy Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001
r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na
wypadek      masowego      napływu     wysiedleńców     oraz    środków    wspierających
równowagę wysiłków między Państwami Członkowskimi związanych z przyjęciem
takich osób wraz z jego następstwami (Dz. Urz. UE L 212 z 07.08.2001, str. 12 - Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 4, str. 162), zapewniła wdrożenie instytucji
ochrony czasowej (tymczasowej ochrony) dla wysiedleńców z Ukrainy, uciekających
przed skutkami działań wojennych rozpoczętych agresją Federacji Rosyjskiej, w okresie
od rozpoczęcia wojny znacząco wzrosła liczba wniosków o udzielenie zezwoleń
pobytowych, niebędących zezwoleniami udzielanymi dla celów urzeczywistnienia
tejże ochrony czasowej. Masowy napływ cudzoziemców chcących zalegalizować
swój pobyt w Polsce, mający miejsce na przestrzeni ostatnich lat oraz napływ
obywateli Ukrainy szukających schronienia przed trwającymi na Ukrainie działaniami
wojennymi,    spowodował       zaburzenia    funkcjonowania      organów     administracji
publicznej, odpowiedzialnych za udzielanie cudzoziemcom zezwoleń na pobyt.
