# MSWiA, Departament Funduszy Europejskich | brak znaku (e-mail) | 10.09.2026
# Załącznik do odpowiedzi MSWiA DFE z 10.09.2026 (koszty i wskaźniki projektów FAMI, nabór 8/2017, projekt „11_8 Małopolski”): Raport końcowy Cele i Rezultaty
# źródło tekstu: warstwa tekstowa oryginału
# dokument: https://glos-migranta.eu/dokumenty/mswia-dfe-2026-09-10-zal-koszty-8-2017-11-8-malopolski-raport-koncowy-cele-i-rezult.pdf

                      Fundusz Azylu, Migracji i Integracji

                            Raport Kwartalny/Końcowy

                               okres objęty raportem:

                od 1 lipca 2018 roku do 31 marca 2022 roku

                                 część merytoryczna
                                      Należy wysłać do:

               Centrum Obsługi Projektów Europejskich
           Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
                           Raport składany w formie elektronicznej



            Numer projektu lub numer umowy finansowej: Nr 11/8-2017/OG-FAMI

   Tytuł projektu: Małopolska przyjazna cudzoziemcom – wsparcie w integracji i adaptacji
                                 obywateli państw trzecich



                          Nazwa beneficjenta: Wojewoda Małopolski

1. Stopień realizacji celów projektu (dotyczy wyłącznie raportu końcowego):
   Cel główny:
   Głównym celem działań podejmowanych w ramach projektu było poszerzenie zakresu usług
   integracyjnych dla obywateli państw trzecich na terenie województwa małopolskiego, ze
   szczególnym uwzględnieniem obszarów województwa, w których koncentrują się liczne skupiska
   cudzoziemców.
   Cel główny projektu został osiągnięty. Działania realizowane w projekcie Małopolska przyjazna
   cudzoziemcom – wsparcie w integracji i adaptacji obywateli państw trzecich częściowo były
   uzupełnieniem działań już realizowanych w Małopolsce na rzecz integracji cudzoziemców.
   Częściowo były to nowe działania. Istotne znaczenie dla poszerzenia zakresu usług integracyjnych
   miało wyjście z realizacją części działań również poza Kraków. Duże miasta oferują cudzoziemcom
   szeroki wachlarz usług integracyjnych i informacyjnych, w mniejszych miejscowościach nie ma tylu
   inicjatyw i instytucji zaangażowanych w proces integracji i adaptacji cudzoziemców, a potrzeba
   informacji jest ogromna. W związku z tym, że subregion sądecki jest miejscem dużej koncentracji
   cudzoziemców, korzystając z tego, że MUW w Krakowie ma swoją delegaturę w Nowym Sączu, co
   w znacznym stopniu ułatwiło realizację działań, w ramach projektu, utworzony został tam Punkt
   Informacyjno-Doradczy dla Obywateli Państw Trzecich, prowadzone były kursy języka polskiego
   i kursy adaptacyjne, zorganizowano spotkanie pracowników instytucji publicznych oraz spotkanie
   z pracodawcami, którzy zatrudniają wielu cudzoziemców. Osiągnięcie celu głównego możliwe było
   również dzięki skoncentrowaniu wielu różnych działań w jednej komórce. Pozwoliło to na lepszą
   koordynację wszystkich realizowanych działań, umożliwiło reagowanie i szukanie rozwiązań
   w przypadku zidentyfikowania problemów, spraw do rozwiązania w ramach poszczególnych
   działań, dzięki czemu realizowane działania były spójne a zastosowane rozwiązania wynikały ze
   zdiagnozowanych potrzeb. Należy jednak wskazać, że pomimo, iż zakres usług integracyjnych dla
   obywateli państw trzecich jest stale rozszerzany, wciąż wzrasta świadomość barier oraz potrzeb
   w tym zakresie i wciąż jest potrzeba uzupełniania i rozszerzania działań integracyjnych.
   Cele szczegółowe:
   1. Wypracowanie koncepcji umożliwiającej stworzenie wspólnej strategii integracyjnej na
        terenie województwa, poprzez utworzenie platformy współpracy w zakresie wymiany
        informacji, diagnozowania barier i mocnych stron procesu integracji cudzoziemców.
   Dla osiągnięcia wskazanego wyżej celu przygotowano 8 spotkań zespołów eksperckich
   w ramach platformy współpracy. Celem tych spotkań było przede wszystkim ukierunkowanie
   procesu integracji i wypracowanie koncepcji umożliwiającej stworzenie strategii integracyjnej
   dla województwa małopolskiego, wymiana doświadczeń i informacji między podmiotami
   i instytucjami wspierającymi cudzoziemców nt. barier obraz potrzeb w zakresie integracji
   i adaptacji obywateli państw trzecich, weryfikacja działań realizowanych w ramach projektu.
   Spotkania były również przestrzenią do wymiany doświadczeń i informacji o podejmowanych
   w Małopolsce działaniach integracyjnych.
   Spotkania platformy współpracy pozwoliły na określenie potrzeb, ale również dostępnych
   zasobów i możliwości działania w kluczowych dla integracji obszarach: rynek pracy, edukacja
   i szkolnictwo wyższe, handel ludźmi, dostęp do służby zdrowia (ostatecznie spotkanie nie
   odbyło się zostało jednak przygotowane w zakresie merytorycznym i poprzedzone było
   spotkaniami roboczymi w zakresie strategicznych w tym obszarze zagadnień). Wiele ze
   zdiagnozowanych w trakcie spotkań problemów i potrzeb w różnych obszarach potwierdziło
   się później podczas masowego napływu obywateli Ukrainy do Polski w związku z działaniami
   wojennymi na terytorium Ukrainy. Wnioski ze spotkań i doświadczenia z innych realizowanych
   w projekcie działań pozwoliły na wypracowanie koncepcji strategii integracyjnej dla
   województwa małopolskiego. Z doświadczeń wynikających z realizacji projektu,
   w szczególności z działalności Punktów Informacyjno-Doradczych dla obywateli państw
   trzecich oraz prowadzonej w ramach platformy współpracy bieżącej analizy potrzeb
   i weryfikacji skuteczności działań podejmowanych w ramach realizowanego projektu
   w zakresie integracji i adaptacji na terenie województwa małopolskiego jednoznacznie wynika,
   że wszystkie realizowane w ramach projektu działania wprost odpowiadały na zdiagnozowane
   wcześniej braki i potrzeby zgłaszane zarówno przez samych cudzoziemców jak i instytucje
   działające w obszarze integracji i adaptacji cudzoziemców, a sama koncepcja, wg. której
   realizowany był projekt i przyjęte rozwiązania organizacyjne stanowią dobrą praktykę dla
   tworzenia centrów integracyjnych skupiających zarówno zadania informacyjne jak i usługowe.
   Należy wskazać, że projekt miał ograniczone ramy czasowe i mimo, że dokładano starań aby
   podejmowane działania miały skutki długofalowe, z uwagi na dynamiczną sytuację migracyjną
   wszystkie realizowane działania powinny być kontynuowane, a potrzeby i zasoby w obszarze
   integracji powinny podlegać dalszej weryfikacji i aktualizacji np. w ramach spotkań zespołów
   opiniodawczo-doradczych.
2. Przygotowanie personelu instytucji publicznych obsługujących obywateli państw
   trzecich do szybszej identyfikacji problemów integracyjnych cudzoziemców oraz
   udzielania im odpowiednich porad i kierowania do odpowiednich jednostek.
   W okresie realizacji projektu przeprowadzono 9 szkoleń dla personelu instytucji publicznych
   m.in. dla pracowników powiatowych urzędów pracy, pracowników jednostek organizacyjnych
   pomocy społecznej – ośrodków pomocy społecznej, powiatowych centrów pomocy rodzinie
   oraz pracowników instytucji pieczy zastępczej.
   Tematy szkoleń pozwoliły poszerzyć wiedzę m.in. w zakresie legalizacji pobytu i pracy
   obywateli państw trzecich w Polsce, prowadzenia przez cudzoziemców działalności
   gospodarczej. Szczególnie cenne dla przygotowania pracowników instytucji publicznych były
   jednak szkolenia przygotowujące do pracy z cudzoziemcami, które łączyły zarówno
   zagadnienia teoretyczne, jak i praktyczne, tj.
        - Trzydniowe szkolenie dla pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej
            (wybranych ośrodków pomocy społecznej i powiatowych centrów pomocy rodzinie)
            w zakresie pracy z klientem cudzoziemskim – obywatelem państwa trzeciego.
            Podczas szkolenia omówione zostały następujące zagadnienia:
                 Rozwinięcie podstawowych kompetencji międzykulturowych, w tym dlaczego
                   ludzie migrują, przyczyny i charakter współczesnych migracji, struktura
                   narodowościowa, statystyki, charakter migracji w Małopolsce, status prawny
                   migrantów: formy legalizacji pobytu dostępne dla obywateli państw trzecich
                   oraz dostęp do świadczeń, różnorodność kulturowa: wyzwania i drogi do
                   integracji, skuteczna komunikacja, współpraca i wsparcie.
                 Diagnoza i uwspólnianie wiedzy na temat barier migrantów w różnych
                   obszarach życia codziennego oraz zagrożeń wynikających np. ze zjawiska
                   handlu ludźmi. Identyfikacja roli pracownika socjalnego w procesie adaptacji
                   i integracji obywateli państw trzecich. W tym bloku szkoleniowych podjęte
                   zostały następujące zagadnienia: Co to jest integracja. Uwarunkowania
                   i szanse na skuteczną integrację cudzoziemców w Polsce. Najczęstsze
                   problemy integracyjne cudzoziemców w nowym państwie. Wyzwania
                   i przeszkody utrudniające integrację cudzoziemca. Identyfikacja roli
                   pracownika socjalnego w procesie adaptacji i integracji obywateli państw
                                                2
               trzecich. Zagrożenia dotyczące cudzoziemców w nowym państwie – handel
               ludźmi. Zjawisko handlu ludźmi – identyfikacja ofiar, system wsparcia dla ofiar
               handlu ludźmi w Polsce. Integracja na poziomie lokalnym: diagnoza zasobów
               i możliwości, dobre praktyki z innych krajów UE.
            Budowanie współpracy pomiędzy instytucjami publicznymi i organizacjami
               pozarządowymi działającymi w obszarze integracji i adaptacji obywateli
               państw trzecich:
               Analiza obszarów możliwej współpracy w ramach projektu Małopolska
               przyjazna cudzoziemcom – wsparcie w integracji i adaptacji obywateli państw
               trzecich. Rola instytucji publicznych i organizacji pozarządowych w procesie
               integracji obywateli państw trzecich. Małopolskie organizacje pozarządowe
               działające na rzecz integracji obywateli państw trzecich. Małopolskie
               środowiska cudzoziemskie.
   - Jednodniowe szkolenie dla pracowników wybranych ośrodków pomocy społecznej
      z tematyki przeciwdziałania handlu ludźmi. W programie szkolenia znalazły się
      następujące zagadnienia: Handel ludźmi w Polsce – kierunki, tendencje, definicja
      handlu ludźmi, omówione zostały metody sprawców w stosunku do ofiar oraz czynniki
      sprzyjające handlowi ludźmi – globalne i personalne. Szczególny nacisk położony
      został na kwestie związane z preidentyfikacją i identyfikacją ofiar handlu ludźmi oraz
      systemem wspierania ofiar handlu ludźmi – podmiotami i ich rolą. Zagadnienia
      omawiane na szkoleniu podparte zostały wieloma przykładami i praktycznymi
      wskazówkami. Zajęcia prowadzone były w sposób angażujący grupę do aktywnego
      udziału. W szkoleniu wzięli udział pracownicy wybranych ośrodków pomocy społecznej
      województwa małopolskiego. Zajęcia odbyły się w formie online 24 czerwca 2021 roku.
   - Jednodniowe szkolenie dla pracowników placówek opiekuńczo-wychowawczych
      w zakresie pracy z dzieckiem cudzoziemskim. Podczas szkolenia z elementami
      dyskusji poruszono prawne aspekty dotyczące dzieci cudzoziemskich bez opieki,
      kwestie podmiotów zaangażowanych w pomoc dziecku cudzoziemskiemu. Podczas
      części warsztatowej dyskutowano również nt. potrzeb dzieci cudzoziemskich bez
      opieki i kolejności ich zaspokajania oraz trudnościach w pracy z dzieckiem
      cudzoziemskim bez opieki. Szkolenie odbyło się 9 grudnia 2021 roku.
      Przeprowadzone zostało w formie online.
      Na luty 2022 roku planowane było również zorganizowanie spotkania pracowników
      instytucji dotyczące dzieci cudzoziemskich w pieczy zastępczej. To spotkanie nie
      doszło do skutku. W marcu 2022 roku pracownicy projektu brali natomiast gościnnie
      udział w spotkaniu dotyczącym zagrożeń i możliwych rozwiązań dotyczących sytuacji
      dzieci bez opieki lub podróżujących z opiekunami faktycznymi migrujących w związku
      z wojną w Ukrainie.
W ramach projektu Małopolska przyjazna cudzoziemcom – wsparcie w integracji I adaptacji
obywateli państw trzecich zorganizowane zostały ponadto następujące szkolenia:
   - Szkolenie dla pracowników powiatowych urzędów pracy i przedstawicieli innych
      instytucji w zakresie legalnego pobytu i zatrudnienia cudzoziemców – obywateli
      państw trzecich. Szkolenie teoretyczne połączone było z praktycznymi ćwiczeniami
      i studium przypadków. Przeprowadzone zostało 14 grudnia 2018 roku.
   - Szkolenie z zakresu pobytu obywateli państw trzecich. Szkolenie odbyło się 9 grudnia
      2019 roku. Wzięli w nim udział pracownicy powiatowych urzędów pracy. Szkolenie
      obejmowało aspekt teoretyczny oraz warsztat praktyczny.
   - Szkolenie z zakresu podstaw prawnych prowadzenia działalności gospodarczej przez
      cudzoziemców – obywateli państw trzecich. W szkoleniu wzięli udział pracownicy
      Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. Szkolenie odbyło się 25 listopada
      2019 roku. Szkolenie poświęcone było m.in. prawnym aspektom prowadzenia
      działalności gospodarczej przez obywateli państw trzecich w Polsce. Uczestnicy
      poznali przepisy prawne regulujące podstawowe kwestie związane z zakładaniem
      i prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce w różnych formach
      przewidzianych przez ustawodawcę. Pogłębili również wiedzę na temat specyfiki
      możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez obywateli państw
      trzecich, poznali istotne pod tym kątem wyjątki. Szkolenie miało na celu przygotowanie
      pracowników do udzielania odpowiednich porad cudzoziemcom – obywatelom państw
      trzecich prowadzących bądź planujących założyć działalność gospodarczą w Polsce.
   - Szkolenie dla publicznych służb zatrudnienia – odbyło się 29 lipca 2021 roku.
      Szkolenie miało służyć poszerzeniu wiedzy pracowników publicznych służb
      zatrudnienia z zakresu legalizacji pracy obywateli państw trzecich na terenie
      Rzeczypospolitej Polskiej. W czasie trwania szkolenia okazało się, że osoba
                                            3
            prowadząca nie posiadała odpowiedniej wiedzy merytorycznej, prowadziła szkolenie
            w oparciu o slajdy zawierające błędne informacje i nieaktualne przepisy prawa.
            Uczestnicy szkolenia niejednokrotnie zwracali uwagę na błędy. Podczas szkolenia
            Trenerka nie potrafiła udzielić odpowiedzi na zadawane pytania. Trenerka
            poinformowała, że nie jest w stanie poprowadzić dalej szkolenia. Następnie
            poinformowano o przerwaniu szkolenia.
3. Zwiększenie wykorzystania struktur pomocy społecznej, publicznych służb zatrudnienia
   i innych instytucji w celu integracji cudzoziemców.
   Głównym działaniem mającym na celu zwiększenie wykorzystania struktur pomocy społecznej,
   publicznych służb zatrudnienia i innych instytucji w celu integracji cudzoziemców były spotkania
   przedstawicieli instytucji. Podczas realizacji projektu odbyły się dwa spotkania z udziałem
   ośrodków pomocy społecznej, powiatowych centrów pomocy rodzinie i przedstawicieli
   wybranych urzędów gmin, jedno dla pracowników publicznych służb zatrudnienia z udziałem
   przedstawicieli agencji zatrudnienia, Straży Granicznej, pracowników Wydziału Spraw
   Cudzoziemców Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie i jedno w bardzo szerokim
   gronie z udziałem pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, organizacji
   pozarządowych, przedstawicieli PIP, Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie, Straży
   Granicznej oraz pracowników Wydziału Polityki Społecznej i Wydziału Spraw Cudzoziemców
   Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. Dążenia do zrealizowania celu
   szczegółowego nr 3 nie ograniczały się jedynie do spotkań pracowników instytucji publicznych
   w ramach działania 3. Pracownicy instytucji włączani byli również w inne działania projektowe
   – w zależności od tematyki brali udział w spotkaniach platformy współpracy (pierwsze
   spotkanie platformy współpracy 5 października 2018 roku z udziałem przedstawicieli Urzędu
   Miasta Krakowa i Urzędu Miasta Nowego Sącza, w spotkaniu platformy 22 stycznia 2019 roku
   brali udział m.in. przedstawiciele powiatowych urzędów pracy województwa małopolskiego,
   Wojewódzkiego Urzędu Pracy, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Państwowej Inspekcji
   Pracy, na spotkanie platformy z 28 czerwca 2019 roku poza reprezentantami szkół, Kuratorium
   Oświaty, organizacji pozarządowych i Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie zaproszeni
   zostali także przedstawiciele Urzędu Miasta Krakowa, Urzędu Miasta Nowego Sącza,
   Starostwa Powiatowego w Krakowie i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego,
   w spotkaniu platformy współpracy 30 czerwca 2020 roku brali udział m.in. przedstawiciele
   Państwowej Inspekcji Pracy, ośrodków pomocy społecznej, podczas drugiego spotkania
   platformy współpracy w obszarze edukacji 23 czerwca 2021 roku udział wzięli przedstawiciele
   Urzędu Miasta Krakowa (Wydział Edukacji oraz Wydział Polityki Społecznej i Zdrowia),
   Kuratorium Oświaty w Krakowie i wybranych szkół.
   Przedstawiciele instytucji, w tym pracownicy jednostek organizacyjnych pomocy społecznej
   oraz publicznych służb zatrudnienia brali również udział w szkoleniach podnoszących wiedzę
   w zakresie spraw dotyczących cudzoziemców a także przygotowujących do pracy
   z cudzoziemcami. Zaproponowane i przeprowadzone w toku realizacji działania miały służyć
   nie tylko zwiększeniu wykorzystania struktur pomocy społecznej, publicznych służb
   zatrudnienia i innych instytucji w celu integracji cudzoziemców, ale przede wszystkim
   przygotowaniu tych instytucji do udziału w procesie integracji cudzoziemców.
   Podczas każdego ze spotkań instytucji podejmowano m.in. temat współpracy w ramach
   projektu Małopolska przyjazna cudzoziemcom – wsparcie w integracji i adaptacji obywateli
   państw trzecich. Organizowano prelekcje nt. różnic kulturowych, a także dedykowane
   pracownikom instytucji szkolenia z zakresu pracy z klientem cudzoziemskim. Ponadto udział
   pracowników instytucji w dyskusjach i spotkaniach interdyscyplinarnych dawał możliwość
   spojrzenia na proces integracji z różnych perspektyw, przeanalizowania własnych potrzeb,
   zasobów i możliwości w tym zakresie i otwarcia się na cudzoziemców, co ma szczególne
   znaczenie w obecnej sytuacji, kiedy to właśnie szczególnie instytucje pomocy społecznej
   i publicznych służb zatrudnienia stoją przed wyzwaniem pracy z klientem cudzoziemskim.
   Należy również podkreślić, że, pomijając szczególne rozwiązania prawne wprowadzone
   w związku z sytuacją w Ukrainie i masowym napływem obywateli Ukrainy do Polski,
   zwiększenie wykorzystania struktur pomocy społecznej nie będzie możliwe bez rozszerzenia
   zakresu                                       ich                                      działania.
   Rozwiązania prawne obowiązujące w okresie, w którym realizowany był projekt nie dawały
   możliwości objęcia dostępnymi formami wsparcia wszystkich będących w potrzebie
   cudzoziemców. Dyskusja w tym zakresie miała miejsce podczas spotkania pracowników
   instytucji, które odbyło się 21 sierpnia 2019 roku. Efektem spotkania i późniejszych prac
   zespołu było wystąpienie do MRiPS z propozycją zmian w ustawie o pomocy społecznej.
4. Zapewnianie informacji, doradztwa i pomocy w kwestiach legalizacji pobytu, legalnego
   zatrudnienia, pomocy socjalnej i informacji dot. służby zdrowia, możliwości aktywizacji
   zawodowej i podejmowania działalności gospodarczej w różnych formach
                                                  4
   organizacyjnych,       łączenia     rodzin,    znalezienia      mieszkania,     w     znalezienia
   szkoły/przedszkola/innej opieki nad dzieckiem, rekrutacji na studia, innych spraw
   administracyjnych i prawnych, z zakresu działania instytucji publicznych, oraz
   obowiązujących w Polsce wartości.
   Dla osiągnięcia celu uruchomiono Punkt Informacyjno-Doradczy dla obywateli państw trzecich.
   Punkt uruchomiony został w dwóch lokalizacjach – w Krakowie i w Nowym Sączu. Równolegle
   z pracą Punktu działała infolinia informacyjno-doradcza oraz dedykowany adres e-mail.
   W Punkcie zatrudnione zostały osoby ze znajomością języka ukraińskiego rosyjskiego
   i angielskiego. Dzięki doświadczeniom migracyjnym części pracowników Punktu w lepszy
   sposób można było reagować i odpowiadać na potrzeby cudzoziemców zgłaszających się do
   punktu. Pracownicy udzielali wsparcia w siedzibie Punktów, a w razie potrzeby również poza,
   w ramach usług mobilnych. W ramach projektu zapewnione było również wsparcie prawnika,
   który dyżurował w Punkcie w Krakowie i w Nowym Sączu. Dodatkowo w celu zwiększenia
   świadomości administracyjno-prawnej obywateli państw trzecich, pracownicy realizujący
   projekt opracowali mini poradniki. Poradniki dostępne były dla cudzoziemców w czterech
   wersjach językowych. Dystrybuowane były w formie broszur, umieszczone były także w formie
   pdf na stronie internetowej projektu. Z mini poradników cudzoziemcy mogli dowiedzieć się m.in.
   o zasadach związanych z legalizacją pobytu, zezwoleniach na pracę, zasadach
   obowiązujących przy zakładaniu działalności gospodarczej, rejestracji w powiatowym urzędzie
   pracy, mogli także zapoznać się z informacjami dotyczącymi obowiązku meldunkowego,
   systemu edukacji, pomocy społecznej oraz dostępu do ubezpieczeń zdrowotnych. W mini
   poradnikach zamieszczono również informację o działających w Krakowie organizacjach
   pozarządowych zajmujących się sprawami cudzoziemców oraz przydatne cudzoziemcom
   adresy instytucji. Dotarciu z informacją do jak najszerszego grona obywateli państw trzecich
   służyły również spotkania z cudzoziemcami np. ze studentami cudzoziemcami podczas
   organizowanych przez krakowskie uczelnie wyższe wydarzeń, dyżury w Wydziale Spraw
   Cudzoziemców MUW w Krakowie oraz udział w spotkaniach dla cudzoziemców
   organizowanych przez jedną z krakowskich fundacji.
   Mimo wielu ograniczeń i konieczności wprowadzenia zmian organizacyjnych działania służące
   realizacji celu nr 4 podejmowane były również w dobie pandemii. Obserwując, jak ogromna
   jest potrzeba zdobycia informacji i wsparcia w tej trudnej dla wszystkich, a szczególnie dla
   cudzoziemców, rzeczywistości, podjęta została decyzja o kontynuowaniu pracy Punktów
   w czasie zawieszenia obsługi w urzędach (Punkty pracowały w formie zdalnej
   z wykorzystaniem infolinii i skrzynki e-mail) oraz wznowieniu obsługi bezpośredniej kiedy tylko
   pojawiła się taka możliwość. Obsługa prowadzona była z zachowaniem wszelkich zasad
   bezpieczeństwa i w ustalonym reżimie sanitarnym. Dzięki pracownikom Punktów cudzoziemcy
   nie pozostali bez informacji, co istotne mieli możliwość otrzymania informacji w języku kraju
   pochodzenia. Ponadto mając na uwadze potrzeby klientów Punktów Informacyjno-
   Doradczych, w tym ograniczenia w dostępie do Punktu w najbardziej dla nich dogodnych
   godzinach, wydłużano godziny pracy Punktu Informacyjno-Doradczego w Krakowie.
   Umożliwiło to osobom aktywnym zawodowo oraz wykonującym obowiązki służbowe
   w godzinach pracy Urzędu skorzystanie ze wsparcia pracownika Punktu poprzez bezpośredni
   kontakt z nim w godzinach popołudniowych.
   Punkty prowadzone w ramach projektu zawsze cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem
   i zaufaniem klientów – wielu klientów powracało po dalszą pomoc oraz rekomendowało
   korzystanie z Punktów innym osobom. Udział w szkoleniach, organizowanych w ramach
   projektu spotkaniach, samodoskonalenie pracowników realizujących projekt oraz współpraca
   z pracownikami innych komórek pozwalały poszerzać wiedzę za zakresu najczęściej
   pojawiających się w Punktach zagadnień i dzięki temu zapewnić rzetelną i wiarygodną
   informację. Zrealizowanie celu na bardzo wysokim poziomie możliwe było dzięki ogromnemu
   zaangażowaniu, wiedzy i doświadczeniu pracowników Punków. Przy doborze osób mających
   realizować zadania w projekcie kierowano się ich wiedzą, kompetencjami i umiejętnościami.
   Kierując się specyfiką zadania, Dyrektor Generalny uzyskał zgodę Szefa Służby Cywilnej na
   wskazanie stanowisk w Oddziale do Spraw Integracji Cudzoziemców Wydziału Polityki
   Społecznej Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego jako stanowisk, o które, poza obywatelami
   polskimi, mogą ubiegać się osoby nieposiadające obywatelstwa polskiego. W celu
   zapewnienia realizacji zadania na jak najwyższym poziomie wszyscy pracownicy zatrudnieni
   zostali w korpusie służby cywilnej i podlegają ocenie zarówno pod względem wiedzy
   i umiejętności jak i postawy etycznej, kultury osobistej, kultury pracy i współpracy.
5. Zwiększenie świadomości cudzoziemców w zakresie przysługujących im praw
   i obowiązków, możliwości aktywizacji zawodowej, zwyczajów kulturowych oraz
   integracja cudzoziemców ze społeczeństwem polskim.

                                                  5
    Dla zrealizowania ww. celu uruchomiono kursy adaptacyjne w formie eventów, warsztatów
    i szkoleń. Odbyły się 4 eventy, 20 warsztatów i 9 szkoleń, w tym 2 przeprowadzone przez
    pracowników Punktu Informacyjno-Doradczego dla obywateli państw trzecich w związku
    z brakiem chętnych do zorganizowania i przeprowadzenia kursów wykonawców zewnętrznych.
    W części dotyczącej zwiększenia świadomości cudzoziemców w zakresie przysługujących im
    praw i obowiązków, osiągnięciu celu służyć miały realizowane w ramach kursów adaptacyjnych
    szkolenia. Szczególnie znaczenie dla osiągnięcia tego celu miała także działalność
    utworzonych w ramach projektu Punktów Informacyjno-Doradczych dla obywateli państw
    trzecich. Jeżeli chodzi o aspekt integracyjny należy stwierdzić, że cel nie mógł zostać w pełni
    osiągnięty ze względu na sytuację epidemiczną i związane z tym stanem obostrzenia. Część
    warsztatów adaptacyjnych musiała odbyć się w trybie online. O ile pozytywnie można ocenić
    warsztaty prowadzone w trybie stacjonarnym to te, które odbywały się w formie online nie
    mogły w pełni przyczynić się do zrealizowania założeń omawianego celu szczegółowego, na
    co zwracaliśmy uwagę już w 2020 roku. Brak możliwości integracji z innymi uczestnikami
    podczas prowadzonych warsztatów online rekompensowany był włączeniem do programu
    kursów elementów nauki języka polskiego w zakresie związanym z tematyką kursów i tak np.
    podczas kursu dotyczącego Świąt Wielkanocnych uczestniczyli poznawali jednocześnie
    słownictwo związane z tradycjami wielkanocnymi. Podczas czynności związanych
    z przygotowaniem pisanek, palm wielkanocnych i poznawania tradycji wielkanocnych kursanci
    mieli okazję nauczyć się nazw wykorzystywanych rzeczy, czynności jakie podejmowali oraz
    słownictwa dotyczącego polskich zwyczajów i tradycji wielkanocnych.
    Z całą pewnością na ocenę stopienia realizacji omawianego celu szczegółowego w aspekcie
    integracyjnym na niższym niż zakładano poziomie wpływ miała sytuacja epidemiczna. Mając
    jednak na uwadze, iż mimo trudności w realizacji kursów adaptacyjnych, szczególnie w okresie
    od marca 2020 roku do kwietnia 2021 roku, udało się je zrealizować stopień realizacji celu
    szczegółowego nr 5 należy uznać za zadawalający.
6. Zwiększenie umiejętności posługiwania się językiem polskim przez cudzoziemców,
   w szczególności zamieszkujących w województwie małopolskim.
   Cel został osiągnięty poprzez zorganizowanie i przeprowadzenie w ramach projektu kursów
   języka polskiego jako obcego dla obywateli państw trzecich. Możliwość udziału w bezpłatnych
   kursach (bezpłatne były również podręczniki do nauki języka polskiego) wpłynęła na bardzo
   duże zainteresowanie kursami wśród cudzoziemców. W celu zapewnienia komfortu kursantom
   i zwiększenia efektowności nauki zajęcia odbywały się w małych - maksymalnie
   dziesięcioosobowych grupach słowiańsko i niesłowiańskojęzycznych. Przewidywano również
   dostosowane terminów zajęć do możliwości czasowych cudzoziemców. W dobie pandemii
   kursy odbywały się w formule online. Dzięki tej możliwości kursy były kontynuowane przez cały
   okres realizacji umów z Wykonawcą. Kursy realizowane były na różnych poziomach
   zaawansowania, w tym na poziomie podstawowym. Jeden kurs trwał trzy miesiące
   z możliwością kontynuowania nauki na kolejnym poziomie zaawansowania. Możliwość
   ponoszenia kompetencji językowych zapewniono cudzoziemcom mieszkającym w Krakowie,
   Nowym Sączu i Tarnowie. Zorganizowane zostały grupy dla dorosłych i dzieci. Początkowo
   uruchomiono 40 grup językowych. Bardzo duże zapotrzebowanie na kursy zgłaszane zarówno
   przez Wykonawcę jak i samych cudzoziemców podczas kontaktu w Punktach Informacyjno-
   Doradczych dla obywateli państw trzecich (bezpośredniego jak i mailowego i telefonicznego)
   wpłynęło na decyzję o uruchomieniu kolejnych 15 kursów. Ostatecznie, w ramach projektu
   zorganizowano i przeprowadzono 55 kursów, wydano 550 certyfikatów ukończenia kursu.
   Umiejętność posługiwania się językiem polskim zdecydowanie wpływa na wzmocnienie
   procesu integracji i funkcjonowanie w społeczeństwie przyjmującym. Ma ogromne znaczenie
   zarówno w sferze aktywności zawodowej jak i społecznej. Doświadczenia zdobyte podczas
   realizacji projektu pokazują, że obok informacji i wsparcia w zakresie kwestii administracyjnych
   i prawnych kursy języka polskiego były jednym z kluczowych dla cudzoziemców działań.
7. Zapewnienie wsparcia dla szkół oraz podniesienie kompetencji ich pracowników
   w zakresie pracy z uczniem cudzoziemskim i rodzicami dzieci cudzoziemskich.
   Cel został osiągnięty mimo konieczności rezygnacji z dwóch szkoleń jednodniowych
   i modyfikacji działania w trakcie realizacji projektu. Edukacja jest jednym z istotniejszych
   obszarów w procesie integracji cudzoziemców. Z tego powodu realizacja omawianego celu nie
   ograniczała się jedynie do zorganizowania i przeprowadzenia jednodniowych szkoleń dla
   nauczycieli. Kwestie dotyczące edukacji dzieci – obywateli państw trzecich i przygotowania
   szkół na przyjęcie dzieci cudzoziemskich były również przedmiotem dwóch spotkań
   organizowanych w ramach Platformy Współpracy (28 czerwca 2019 roku i 23 czerwca 2021
   roku). Ponadto, mając na uwadze osiągnięcie celu na jak najwyższym poziomie dokonywano
   modyfikacji działania dostosowując je do diagnozowanych potrzeb i możliwości, tak aby
   wsparcie nie miało jedynie charakteru jednorazowych szkoleń, ale by przyniosło skutki
                                                  6
    w perspektywie długofalowej i mogło stanowić dobrą praktykę do wykorzystania w przyszłości -
    służyć temu miała Akademia asystentów międzykulturowych i przede wszystkim Szkoła
    pilotażowa. W początkowej fazie realizacji projektu zakładano, że wsparcie dla szkół
    realizowane będzie poprzez przeprowadzenie 5 jednodniowych szkoleń i warsztatów dla
    nauczycieli i pedagogów szkolnych w zakresie możliwych do wykorzystania narzędzi pracy
    z dziećmi cudzoziemskimi. Z czasem rozszerzano zakres wsparcia - na koniec 2019 roku
    zaplanowano pięciodniowe szkolenie dla asystentów międzykulturowych (z przyczyn
    niezależnych od MUW w Krakowie nie doszło ono do skutku w ramach projektu, niemniej jednak
    już wtedy podkreślenie i wzmocnienie roli i kompetencji asystentów kulturowych było ważnym
    tematem, jak ważnym można było się przekonać po 24 lutego 2022 roku kiedy do małopolskich
    i nie tylko małopolskich szkół trafiły ukraińskie dzieci), natomiast w 2020 roku wprowadzono do
    projektu Szkołę pilotażową – długofalowe działanie realizowane pod nazwą Inna szkoła
    w dwóch krakowskich podstawówkach.
    W ramach projektu przeprowadzono 3 jednodniowe szkolenia dla nauczycieli:
         - Pierwsze szkolenie skierowane było do nauczycieli szkół podstawowych. Pierwszy blok
              dotyczył prawnych aspektów przyjmowania dzieci cudzoziemskich do szkoły, tworzenia
              oddziałów przygotowawczych, prowadzenia dodatkowych kursów języka polskiego
              i zajęć wyrównawczych. W drugiej części szkolenia omówiono kulturowe aspekty pracy
              z uczniem cudzoziemskim. Przedstawiony został wpływ doświadczeń migracyjnych
              i historii ucznia cudzoziemskiego na jego bieżącą sytuację, kwestie związane
              z problemami adaptacyjnymi, szokiem kulturowym, stereotypami, diagnozą potrzeb
              indywidualnych, oceną znajomości języka polskiego. Uczestnicy szkolenia pogłębili
              również wiedzę związaną z przygotowaniem środowiska przyjmującego oraz skuteczną
              komunikacją z rodzicami uczniów cudzoziemskich. W szkoleniu uczestniczyły 23 osoby
              – nauczyciele szkół podstawowych z województwa małopolskiego oraz przedstawiciel
              Kuratorium Oświaty w Krakowie.
         - Drugie szkolenie skierowane było do nauczycieli pracujących w przedszkolach.
              Omówiono prawne aspekty pobytu dzieci z doświadczeniem migracyjnym w polskim
              przedszkolu, kwestie dotyczące wsparcia w adaptacji – zadania nauczyciela
              i specjalistów przedszkolnych w świetle rozporządzenia o pomocy psychologiczno-
              pedagogicznej, tematy związane z dwujęzycznością dzieci (pogłębianie wiedzy
              nauczycieli na temat specyfiki rozwoju dzieci dwujęzycznych, wsparcie dziecka
              dwujęzycznego w rozwoju – rola nauczyciela i rodziców, współpraca z rodzicami
              dziecka dwujęzycznego). Podjęto również kwestie uwrażliwiania na specyfikę pracy
              w środowisku wielokulturowym i potencjału wynikającego z różnorodności.
              W programie szkolenia znalazła się także metodyka pracy z dzieckiem cudzoziemskim
              w przedszkolu. W szkoleniu wzięło udział 19 nauczycieli przedszkoli.
         - Trzecie szkolenie dotyczyło pracy z młodzieżą z doświadczeniem migracyjnym.
              Szkolenie podzielone było na dwa bloki tematyczne: prawne aspekty przyjmowania do
              szkół uczniów cudzoziemskich i kulturowe aspekty pracy z uczniem cudzoziemskim.
              Pojawił się również temat integracji – przygotowania środowiska przyjmującego oraz
              technik wsparcia procesu integracji. W szkoleniu wzięło udział 24 nauczycieli szkół
              ponadpodstawowych i wychowawców w internatach.
W wyniku spotkań platformy współpracy i szerszej dyskusji dotyczącej działań integracyjnych,
w tym w obszarze edukacji, uwidoczniła się potrzeba zapewnienia wsparcia dla nauczycieli
pracujących z dziećmi z doświadczeniem migracji w dłuższej perspektywie – jako bardziej
skutecznego niż krótkoterminowe szkolenia. W związku z tym, do projektu włączono dodatkowe
działanie – Szkołę pilotażową. Działanie prowadzone było od grudnia 2020 roku do czerwca 2021
roku przez ekspertów z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. W ramach działania dwie
wyłonione w konkursie szkoły podstawowe zostały objęte szeregiem długofalowych działań
mających na celu wsparcie nauczycieli uczących uczniów cudzoziemskich. Kurs obejmował część
teoretyczną oraz praktyczną. Spośród nauczycieli zgłoszonych przez szkoły, w każdej wytypowano
pięć osób do tzw. Grup Dyskusyjnych. W trakcie projektu obywały się także prowadzone przez
uczestników Grup Dyskusyjnych zajęcia integracyjne w klasach, w których uczyły się dzieci
cudzoziemskie. W celu rozpropagowania idei szkoły pilotażowej oraz poinformowania innych szkół
o rezultatach „projektu” nauczyciele z Grup Dyskusyjnych przygotowali i przeprowadzili prezentacje
dla Rad Pedagogicznych w 10 innych szkołach podstawowych. Projekt zakończyły warsztaty dla
nauczycieli oraz forum dyskusyjne. W warsztatach i wybranych spotkaniach Grup Dyskusyjnych
brali udział Dyrektorzy szkół. Przez cały okres prowadzony był również monitoring procesu –
eksperci brali udział w spotkaniach Grup Dyskusyjnych oraz obserwowali lekcje prowadzone przez
Nauczycieli. Obywały się także konsultacje grupowe i indywidualne. Zaproponowane wsparcie
zbudowane było na trzech filarach: przygotowaniu zawodowym (dydaktycznym i pedagogicznym)
nauczycieli przez specjalistów, monitorowaniu procesu doskonalenia zawodowego ze strony
                                                 7
dyrektora szkoły oraz budowaniu współpracy między nauczycielami procesie samokształcenia.
Przeszkolono 46 nauczycieli z dwóch szkół, 10 z nich oprócz kursu brało również udział w pracach
Grup Dyskusyjnych. Celem działania było zbudowanie modelu skutecznego wsparcia dla
nauczycieli uczących uczniów z doświadczeniem migracji, zwiększenie zaangażowania nauczycieli
oraz dyrektorów szkół w proces integracji uczniów z doświadczeniem migracji , a także w proces
samokształcenia, polepszenie jakości edukacji oferowanej uczniom cudzoziemskim oraz wsparcie
małopolskiej polityki społecznej w obszarze edukacji.
Poza krótko i długoterminowymi szkoleniami w temacie edukacji dzieci cudzoziemskich odbyły się
również dwa spotkania platformy współpracy:
    - Spotkanie Platformy współpracy w 2019 roku z udziałem przedstawiciela Kuratorium
        Oświaty w Krakowie, dyrektor Wydziału Edukacji UMK, przedstawiciela Wydziału Edukacji
        i Wychowania UMNS , przedstawiciela Konsulatu Generalnego Ukrainy w Krakowie,
        przedstawicieli UP w Krakowie, Dyrektora Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-
        Pedagogicznej dla Dzieci z Niepowodzeniami Edukacyjnymi, dyrektorów wybranych
        małopolskich szkół, Doradcy metodycznego ds. wielokulturowości w Krakowie,
        przedstawicieli Policji, organizacji pozarządowych i przedstawicieli mniejszości
        narodowych i etnicznych. Podczas spotkania dyskutowano nad koniecznością określenia
        potrzeb w zakresie edukacji uczniów cudzoziemskich, dostępnymi formami wsparcia,
        podejmowanymi działaniami, udziałem organizacji pozarządowych we wsparciu systemu
        edukacyjnego oraz zapewnienia wsparcia nauczycielom i uczniom w procesie integracji.
    - Spotkanie Platformy współpracy w 2021 roku z udziałem pracowników Centrum Badań nad
        Edukacją i Integracją Migrantów, przedstawiciela Kuratorium Oświaty w Krakowie,
        dyrektorów i nauczycieli małopolskich szkół, w tym dwóch krakowskich szkół
        podstawowych, które brały udział w Szkole pilotażowej, Dyrektor Wydziału Edukacji
        Urzędu Miasta Krakowa, Dyrektor Wydziału Edukacji i Wychowania Urzędu Miasta
        Nowego Sącza oraz Zastępcy Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej i Zdrowia Urzędu
        Miasta Krakowa. Podczas spotkania zaprezentowano m.in. rezultaty szkoły pilotażowej,
        omówiono również kwestie potrzeb szkół w zakresie edukacji dzieci cudzoziemskich oraz
        działania podejmowane przez instytucje, których przedstawiciele brali udział w spotkaniu
        w obszarze edukacji dzieci z doświadczeniem migracji.
Ponadto, podczas realizacji projektu pracownicy Punktów Informacyjno-Doradczych dla obywateli
państw trzecich udzielali wsparcia w kontaktach rodzic dziecka cudzoziemskiego –
nauczyciel/dyrektor szkoły podczas wizyt mobilnych, zarówno przed wybuchem wojny w Ukrainie
jak i później. Kwestie dotyczące obowiązku edukacji itp. były również przedmiotem porad
udzielanych w Punkcie.

Na rolę działań podejmowanych w ramach projektu wskazywało m.in. Kuratorium Oświaty.




                                                8
4. Zakres, w jakim projekt osiągnął zamierzone rezultaty do czasu złożenia raportu końcowego
   – szczegółowy opis wraz z podaniem danych liczbowych w kontekście założeń
   przedstawionych w opisie projektu będącym częścią wniosku (dotyczy wyłącznie raportu
   końcowego):

Zamierzone   rezultaty  jak      Osiągnięte rezultaty
założono w opisie projektu
będącym częścią wniosku

   1) opracowanie                   1) Do prac nad strategią integracyjną województwa
      materiałów, w tym w              małopolskiego posłużyć mogą przygotowane i
      zakresie diagnozy                opracowane materiały z realizacji projektu, głównie w
      potrzeb integracyjnych i         zakresie spotkań platformy współpracy (programy
      założeń dla działań              spotkań, materiały przesłane przez uczestników
      integracyjnych na różne          spotkań dotyczące diagnozy potrzeb i problemów), ale
      obszary związane z               przede wszystkim wnioski zawarte w protokołach ze
                                                 24
     problematyką integracji         spotkań platformy współpracy oraz spotkań
     obywateli państw                przedstawicieli instytucji publicznych.
     trzecich oraz analiz         2) Rezultat Wyższe kompetencje zawodowe osób, które
     umożliwiających                 z racji wykonywanych obowiązków służbowych
     utworzenie i rozwijanie         uczestniczą w procesie integracji cudzoziemców został
     spójnej, dostosowanej           osiągnięty    poprzez      organizację   szkoleń    dla
     do bieżących potrzeb,           pracowników instytucji publicznych obsługujących
     strategii integracyjnej na      obywateli państw trzecich oraz wsparcie ich
     terenie województwa             samokształcenia. W celu osiągnięcia tego rezultatu
     małopolskiego,                  zorganizowano 9 szkoleń, w tym 3 trzydniowe
2)   wyższe kompetencje              szkolenia i 6 jednodniowych szkoleń. Szkolenia
     zawodowe osób, które z          skierowane były przede wszystkim do pracowników
     racji wykonywanych              jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz
     obowiązków służbowych           publicznych służb zatrudnienia, jedno ze szkoleń
     uczestniczą w procesie          skierowane      było    do    pracowników    placówek
     integracji                      opiekuńczo-wychowawczych. W szkoleniach wzięło
     cudzoziemców,                   udział łącznie 300 osób. Szkolenia miały wymiar
3)   kompleksowa i                   zarówno teoretyczny jak i praktyczny. Tematyka
     profesjonalna obsługa           szkoleń przygotowywana była na podstawie potrzeb
     obywateli państw                zgłaszanych przez instytucje. Była również wynikiem
     trzecich oraz                   analiz zagadnień i potrzeb poruszanych na
     opracowanie i                   spotkaniach platformy współpracy i spotkaniach
     rozpowszechnienie               pracowników instytucji, a także spraw, które pojawiały
     metody pracy z klientem         się w Punktach Informacyjno-Doradczych dla obywateli
     cudzoziemskim                   państw trzecich. Spośród wszystkich szkoleń
     (zgodnie ze                     szczególne znaczenie miały trzy trzydniowe szkolenia
     zdiagnozowanymi                 dotyczące pracy z klientem cudzoziemskim – dwa
     potrzebami),                    odbyły się w trybie stacjonarnym (1-3 lipca 2019 roku i
4)   dostępność do                   28-20 października 2019 roku), jedno w formie online
     specjalistycznej pomocy         (25-26 i 29 listopada 2021 roku). Podczas szkoleń
     w radzeniu sobie z              stacjonarnych uczestnicy zostali poproszeni o
     trudnościami na tle             uzupełnienie anonimowych ankiet dotyczących m.in.
     prawnym, kulturowym i           oceny programu szkolenia, przydatności zdobytych
     adaptacyjnym,                   informacji pod względem podnoszenia umiejętności i
5)   wyższy poziom                   wiedzy       oraz      oceny       prawdopodobieństwa
     adaptacji i integracji,         wykorzystania zdobytej wiedzy i umiejętności w
     włączenie obywateli             codziennej pracy. Za pierwszym razem dokonywano
     państw trzecich                 oceny w skali 1-5, gdzie 1pkt oznaczał ocenę na
     zamieszkujących w               poziomie bardzo nisko, 2 nisko, 3 przeciętnie, 4 –
     województwie                    wysoko, 5 – bardzo wysoko. 88,6% uczestników
     małopolskim do                  oceniło program szkolenia wysoko (28,6%) lub bardzo
     aktywnego życia                 wysoko (60%). Przydatność zdobytych informacji pod
     lokalnych społeczeństw,         względem podnoszenia umiejętności i wiedzy na
6)   wyższy poziom                   poziomie bardzo wysokim oceniło 42,8%, na poziomie
     umiejętności                    wysokim 37%, 20% uczestników przyznało ocenę na
     posługiwania się                poziomie 3 pkt. Najbardziej zróżnicowane oceny
     językiem polskim przez          dotyczyły      prawdopodobieństwa        wykorzystania
     cudzoziemców, w                 zdobytej wiedzy i umiejętności w codziennej pracy: 5
     szczególności z                 pkt – 22,8%, 4 pkt – 34,3%, 3 pkt – 34,3%, 2 pkt 8,6%.
     województwa                               Po drugim szkoleniu w ankietach dla tych
     małopolskiego,                            samych pytań przewidziana została ankieta
7)   wyższa jakość pracy                       ze skalą ocen 1-10 pkt. 82,6% uczestników
     kadry pedagogicznej z                     oceniło program szkolenia na poziomie 9-10
     dzieckiem                                 pkt (10 pkt – 65,2%, 9 pkt 17,4%).
     cudzoziemskim i jego                      Przydatność zdobytych informacji pod
     rodzicami oraz wsparcie                   względem podnoszenia umiejętności i wiedzy
     dla dzieci i rodziców                     na poziomie 10 pkt oceniło 52,17%
     cudzoziemskich.                           uczestników, na poziomie 9 pkt – 21,7%, a na
                                               poziomie 8 pkt 13,04% uczestników.
                                               Najbardziej zróżnicowane oceny dotyczyły
                                               prawdopodobieństwa             wykorzystania
                                               zdobytej wiedzy i umiejętności w codziennej
                                               pracy: 10 pkt – 26%, 9 pkt – 8,6%, 8 pkt –
                                               25
              13,04%, 7 pkt – 4,3%, 6 pkt – 8,6%, 5 pkt –
              21,75%, 4 pkt – 8,6%, 2 pkt – 4,3% i 1 pkt –
              4,3%.
3) Podczas realizacji projektu zorganizowano 4 spotkania
   pracowników instytucji. Podczas dwóch pierwszych
   poruszono      kwestie    związane      z   potrzebami
   pracowników instytucji, głównie pcpr, ops z
   województwa małopolskiego, a także powiatowych
   urzędów pracy oraz urzędów gmin i miast subregionu
   sądeckiego, zidentyfikowanymi w procesie integracji
   cudzoziemców i pracy z klientem cudzoziemcem.
   Zaprezentowano działania realizowane w ramach
   projektu oraz możliwości współpracy i wsparcia
   instytucji w zakresie działań integracyjnych. Podczas
   obydwu spotkań przeprowadzono prelekcje nt. różnic
   kulturowych mogących wpływać na jakość pracy z
   klientem cudzoziemcem. Kolejne spotkanie miało
   charakter interdyscyplinarnej dyskusji dotyczącej
   praktycznych       aspektów    współpracy     instytucji
   publicznych w zakresie pomocy osobom - obywatelom
   państw trzecich, znajdujących się w szczególnie
   trudnej sytuacji życiowej. Podczas ostatniego ze
   spotkań przedstawiciele powiatowych urzędów pracy
   województwa małopolskiego, Wojewódzkiego Urzędu
   Pracy w Krakowie, Wydziału Spraw Cudzoziemców i
   Wydziału Polityki Społecznej Małopolskiego Urzędu
   Wojewódzkiego w Krakowie, Karpackiego Oddziału
   Straży Granicznej w Nowym Sączu, Oddziału Zakładu
   Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, Okręgowego
   Inspektoratu Pracy w Krakowie oraz przedstawiciele
   pracodawcy, dyskutowali na temat legalizacja pobytu i
   pracy obywateli państw trzecich, ze szczególnym
   uwzględnieniem specjalnych rozwiązań prawnych dla
   cudzoziemców wprowadzonych w związku ze stanem
   epidemii. Spotkania w szerszym gronie pozwoliły
   spojrzeć na potrzeby w zakresie integracji z różnych
   perspektyw.       Tematyka     pracy      z    klientem
   cudzoziemcem poruszana była w szerszym wymiarze
   podczas trzech szkoleń trzydniowych organizowanych
   w ramach projektu. Praktyczne aspekty pracy z
   cudzoziemcami – ofiarami handlu ludźmi poruszane
   były natomiast w ramach szkolenia dla pracowników
   jednostek organizacyjnych pomocy społecznej z
   tematyki dotyczącej handlu ludźmi pomocy społecznej.
   Łącznie we wszystkich spotkaniach instytucji wzięło
   udział 100 osób, podczas szkoleń trzydniowych 103
   osoby, z handlu ludźmi 31 osób.
4) Rezultat Dostępność do specjalistycznej pomocy w
   radzeniu sobie z trudnościami na tle prawnym,
   kulturowym i adaptacyjnym zrealizowany został dzięki
   uruchomieniu i funkcjonowaniu Punktów Informacyjno-
   Doradczych dla obywateli państw trzecich oraz
   opracowaniu i rozdystrybuowaniu mini poradników.
   Działania te wsparte były kursami adaptacyjnymi.
   Rezultat mógł zostać osiągnięty dzięki szerokiej wiedzy
   i doświadczeniu pracowników realizujących projekt, w
   tym przede wszystkim Pracowników Punktów. Nie bez
   znaczenia      były   kompetencje     językowe      oraz
   doświadczenia migracyjne pracowników zatrudnionych
   w Punktach pozwalały w lepszym stopniu rozumieć i
   odpowiedzieć na problemy adaptacyjne i kulturowe. Z
   porad Punktów w całym okresie realizacji projektu
   skorzystało blisko 9000 osób ze 100 państw i krajów
             26
   świata. Ponad 40% z tych osób wróciło do Punktu po
   dalszą pomoc. Od początku realizacji projektu
   największą grupę beneficjentów stanowili obywatele
   Ukrainy (75-80%). W ramach infolinii obsłużono ponad
   3500 połączeń, odebrano ponad 1000 wiadomości e-
   mail. Rozdystrybuowano niemal wszystkie mini
   poradniki      choć     udokumentować      udało    się
   rozpowszechnienie jedynie ok. 7000 broszur. Bardzo
   wysoko oceniana była jakość obsługi w Punktach
   Informacyjno-Doradczych dla obywateli państw
   trzecich - na niemal wszystkich wypełnionych
   ankietach w skali 1-10 przyznano 9 lub 10 pkt.
   Zakres najczęściej udzielanych w punkcie porad:
- legalizacja i przedłużenie pobytu
- legalizacja pracy i zmiana pracodawcy
- zmiany w prawie dotyczące cudzoziemców
- pobyt stały ze względu na Kartę Polaka i związane z
   tym świadczenie
- łączenie rodzin
- świadczenia wychowawcze
- prowadzenie działalności gospodarczej przez
   obywateli państw trzecich
- zameldowanie
- legalizacja zagranicznego prawa jazdy
- zawarcie związku małżeńskiego w RP
- zasady wjazdu i kwarantanny.
5) Rezultat wyższy poziom adaptacji i integracji,
   włączenie obywateli państw trzecich zamieszkujących
   w województwie małopolskim do aktywnego życia
   lokalnych społeczeństw miał zostać osiągnięty poprzez
   organizację kursów adaptacyjnych. Uzupełnieniem dla
   działań     podejmowanych      w     ramach     kursów
   adaptacyjnych było działanie Punktów Informacyjno-
   Doradczych dla obywateli państw trzecich, szczególnie
   w zakresie zwiększenia świadomości administracyjno-
   prawnej i spraw życia codziennego. W całym okresie
   realizacji projektu zorganizowano i przeprowadzono 33
   kursy adaptacyjne, w których uczestniczyły 1103
   osoby, w tym obywatele państwa przyjmującego. Po
   kursach uzyskano 638 ankiet, 528 osób oceniło kursy
   adaptacyjne powyżej 7 pkt. Na liczbę ankiet wpływ
   miała niewątpliwie forma kursów adaptacyjnych
   organizowanych w latach 2020-2021 (online). W
   zakresie, w jakim udało się przeprowadzić kursy,
   biorąc pod uwagę okoliczności związane z
   obostrzeniami epidemicznymi można stwierdzić, że
   spełniły swoją rolę. Szczególnie wartościowe były dla
   cudzoziemców warsztaty kulturowe połączone z nauką
   języka polskiego (rozwijanie słownictwa w zakresie
   tematyki kursu). Istotne znaczenia dla zwiększenia
   świadomości          cudzoziemców       w     zakresie
   przysługujących im praw i obowiązków, a także spraw
   życia codziennego miały realizowane w ramach
   kursów adaptacyjnych szkolenia. Ostatnie kursy –
   szkolenia zostały przygotowane i przeprowadzone
   przez pracowników Punktu Informacyjno-Doradczego
   dla obywateli państw trzecich. Takie rozwiązanie było
   konieczne z uwagi na brak ofert w ogłoszonych
   postępowaniach na zorganizowanie i przeprowadzenie
   kursów adaptacyjnych. Bardzo wąskie grono
   podmiotów zainteresowanych realizacją kursów
   adaptacyjnych dla cudzoziemców w ramach projektu
             27
   Małopolska przyjazna cudzoziemcom, konieczność
   realizacji kursów w formie online niewątpliwie
   utrudniały osiągnięcie zakładanego rezultatu.
6) Kolejnym rezultatem projektu miał być wyższy poziom
   umiejętności posługiwania się językiem polskim przez
   cudzoziemców, w szczególności z województwa
   małopolskiego. Rezultat ten został osiągnięty poprzez
   zorganizowanie i przeprowadzenie kursów języka
   polskiego jako obcego dla cudzoziemców. Początkowo
   zakładano przeprowadzenie 40 trymestralnych kursów
   (Kraków, Nowy Sącz i Tarnów). W związku z bardzo
   dużym zainteresowaniem zorganizowanych zostało 15
   dodatkowych kursów. W sumie w ramach projektu nr
   11/8-2017/OG-FAMI odbyło się 55 trymestralnych
   kursów języka polskiego dla obywateli państw trzecich.
   Wydano 550 certyfikatów ukończenia szkolenia. Kursy
   realizowane      były    na    różnych      poziomach
   zaawansowania, w tym na poziomie podstawowym w
   dziesięcioosobowych       grupach     słowiańsko       i
   niesłowiańskojęzycznych. Prowadzone były kursy dla
   dorosłych i dzieci. Założeniem było dostosowanie
   kursów do możliwości czasowych cudzoziemców stąd
   część z nich odbywała się w weekendy. W dobie
   pandemii wszystkie kursy odbywały się w formule
   online. Dzięki tej możliwości nie było konieczności
   zmniejszania wskaźników dotyczących kursów
   językowych. Wprost przeciwnie w czasie pandemii
   uruchomiono dodatkowe kursy. 331 osób, które
   ukończyły kursy języka polskiego oceniło ich wpływ na
   poziom integracji na poziomie powyżej 7 punktów w
   skali 0-10.
7) Do osiągnięcia rezultatu wyższa jakość pracy kadry
   pedagogicznej z dzieckiem cudzoziemskim i jego
   rodzicami oraz wsparcie dla dzieci i rodziców
   cudzoziemskich przyczynić miała się organizacja i
   przeprowadzenie szkoleń i warsztatów dla nauczycieli
   i pedagogów szkolnych w zakresie możliwych do
   wykorzystania      narzędzi     pracy    z     dziećmi
   cudzoziemskimi i ich rodzicami oraz zorganizowanie
   Szkoły pilotażowej. Podczas realizacji projektu
   przeprowadzono trzy jednodniowe szkolenia dla
   nauczycieli (opisane szerzej w pkt 1 raportu
   dotyczącym stopnia realizacji celów projektu).
   Szkolenia ukończyło 66 nauczycieli ze szkół
   województwa małopolskiego. Działaniami szkoły
   pilotażowej objęto dwie krakowskie szkoły podstawowe
   (46 nauczycieli). Ponadto przedstawiciele szkół
   biorących udział w pilotażu przeprowadzili prezentacje
   „projektu” przed radami pedagogicznymi 10 innych
   szkół podstawowych. Dla osiągnięcia rezultatu
   szczególnie istotna była możliwość zapewnienia
   nauczycielom pracującym z dziećmi cudzoziemskimi
   długofalowego      wsparcia,   które    bardziej    niż
   jednodniowe szkolenia przyczynić może się do
   polepszenia jakości edukacji oferowanej uczniom
   cudzoziemskim oraz wsparcia w obszarze edukacji.

    Podczas każdego z trzech szkoleń jednodniowych
    przeprowadzono ankiety – z 54 osób, które złożyły
    ankiety, na pytanie:
    Proszę ocenić w skali 1-10, jak ocenia Pani/Pan
    przydatność zdobytych informacji pod względem
    podnoszenia własnych kompetencji i umiejętności
             28
       udzielono następującej odpowiedzi:
            32 osoby – 10 pkt
            13 osób – 9 pkt
            7 osób – 8 pkt
            1 osoba – 6 pkt
            1 osoba – 5 pkt

        Na pytanie:

        Proszę ocenić w skali 1-10, w jakim stopniu zyskane
        informacje pogłębiły Pani/Pana wiedzę teoretyczną z
        omawianego na szkoleniu obszaru padły następujące
        odpowiedzi:

               29 osób – 10 pkt
               10 osób – 9 pkt
               9 osób – 8 pkt
               4 osoby – 7 pkt
               1 osoba – 6 pkt
               1 osoba – 5 pkt

        W pytaniu:

        Proszę odpowiedzieć w skali 1-10, czy nabyte na
        szkoleniu kompetencje wykorzysta Pani/pan w życiu
        zawodowym przyporządkowano następujące oceny:

               32 osoby – 10 pkt
               13 osób – 9 pkt
               5 osób – 8 pkt
               3 osoby – 7 pkt
               1 osoba – 3 pkt

Szkoła pilotażowa:

          Zarówno przed rozpoczęciem jak i po zakończeniu
          realizacji Szkoły pilotażowej przeprowadzone
          zostały badania – wyniki badań zawarte zostały w
          raportach: wstępnym i końcowym. Pierwsze badanie
          miało na celu sprawdzenie jak wygląda
          przygotowanie nauczycieli, którzy zgłosili się czy też
          zostali wyznaczeni do udziału w projekcie.
          Przeprowadzono ankietę, która pokazała stopień
          motywacji uczestników do podjęcia działania
          projektowego. Duża grupa była zmotywowana albo
          zewnętrznie albo wewnętrznie do udziału, była też
          grupa która chętnie bierze udział w doskonaleniu
          zawodowym, była też mała grupa osób
          zdemotywowanych, które zdeklarowały, że w tym
          projekcie wzięły udział dlatego, że zostały
          wyznaczone przez dyrektorów czy też osoby, które
          organizowały działanie na terenie szkoły. Po
          zakończeniu kursu 79% nauczycieli uznało, że
          projekt dobrze przygotował ich do nauczania
          uczniów z doświadczeniem migracji. 89%
          nauczycieli oceniło, że projekt wymagał od nich
          dużego zaangażowania. Mimo to dobrze go ocenili i
          61% badanych nadal planuje uczestniczyć w innych
          szkoleniach. 54% nauczycieli uznało, że projekt
          przyniósł im satysfakcję zawodową. Ponadto 82%
          nauczycieli stwierdziło, że projekt wpłynie

                 29
pozytywnie na osiągnięcia szkolne uczennic
i uczniów z doświadczeniem migracji. Na marginesie
należy wskazać, że zgodnie z relacją uczestniczek
grup     dyskusyjnych      projekt    spowodował,
że nauczyciele spojrzeli na dzieci romskie jak na
dzieci dwujęzyczne, co pokazało, że projekt ten
przyniósł więcej korzyści w obszarze polityki
językowej i społecznej szkoły.




      30
