# Wojewoda Opolski | SO.II.1331.16.2026.KB | 09.09.2026
# Załącznik do pisma SO.II.1331.16.2026.KB - DPM.0732.29.2022
# źródło tekstu: warstwa tekstowa oryginału
# dokument: https://glos-migranta.eu/dokumenty/opolski-so-ii-1331-16-2026-2026-09-09-odpowiedz-zal-01-dpm-0732-29-2022.pdf

                                                                                      Warszawa, dn. 19.09.2022 r.




 DPM.0732.29.2022




                                                          Pan
                                                          Grzegorz Ziomek
                                                          Dyrektor
                                                          Departamentu Administracji Publicznej
                                                          Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
                                                          i Administracji

         Szanowny Panie Dyrektorze

         Uprzejmie informuję, że w ostatnim czasie kierowane są do Urzędu do Spraw Cudzoziemców
zapytania dotyczące sytuacji prawnej obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. z terytorium Ukrainy i którzy nie mogą uzyskać numeru
PESEL na podstawie art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z
konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą”,
albowiem – jak wynika z tych zapytań – organy wykonawcze gmin odmawiają ich nadawania z uwagi
na to, że wnioski o ich nadanie nie zostały złożone po upływie terminu określonego w art. 3 ust. 2 ustawy
specjalnej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy specjalnej w przypadku gdy wjazd obywatela Ukrainy, o którym
mowa w art. 1 ust. 1, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie został zarejestrowany przez
komendanta placówki Straży Granicznej podczas kontroli granicznej lub nastąpił przez granicę, na której
nie jest prowadzona kontrola graniczna osób przekraczających tę granicę, Komendant Główny Straży
Granicznej rejestruje pobyt obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na jego wniosek,
o którym mowa w art. 4 ust. 1 [wniosek o nadanie numeru PESEL]. Jednocześnie zgodnie z art. 3 ust. 2
tej ustawy zarejestrowanie pobytu obywatela Ukrainy, o którym mowa w ust. 1, na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej następuje na jego wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1, złożony nie później
niż 90 dni od dnia wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z zapytań kierowanych do Urzędu do
Spraw Cudzoziemców można wywnioskować, że organy wykonawcze gmin przyjmują, iż uprawnienie
do uzyskania numeru PESEL na podstawie art. 4 ustawy specjalnej, podlega utracie na skutek
niedochowania terminu określonego w art. 3 ust. 2 tej ustawy.
         Urząd do Spraw Cudzoziemców pragnie w tym miejscu wyrazić zapatrywanie, że
identyfikowanie takich właśnie skutków niedochowania określonego w art. 3 ust. 2 ustawy, nie jest
właściwe. Po pierwsze, sam art. 4 ustawy specjalnej, który bezpośrednio reguluje nadawanie numeru



ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
PESEL nie ustanawia takiej podstawy do odmowy nadania numeru PESEL (czy to w ust. 16, który
przewiduje podstawę do wydania decyzji odmownej, czy w innych ustępach). Sam art. 3 ust. 2 ustawy
specjalnej również nie ustanawia żadnego rygoru uchybienia określonego w nim terminu. Tym samym
termin ten można uznać za swoisty termin porządkowy, którego uchybienie nie niesie za sobą
negatywnych skutków procesowych i materialnoprawnych dla obywatela Ukrainy. Po drugie, należy
mieć na uwadze, że regulacja dotycząca zarejestrowania pobytu obywatela Ukrainy przez Komendanta
Głównego Straży Granicznej, w związku z którą ustanowiony jest termin z art. 3 ust. 2 ustawy specjalnej,
nie dotyczy wszystkich obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w
okresie od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi, ale tych, których, których wjazd
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie został zarejestrowany przez komendanta placówki Straży
Granicznej podczas kontroli granicznej lub nastąpił przez granicę, na której nie jest prowadzona kontrola
graniczna osób przekraczających tę granicę (art. 3 ust. 1). Z założenia zatem regulacja ta nie dotyczy
wszystkich beneficjentów dobrodziejstwa pobytu uznawanego za legalny wynikającego z art. 2 ust. 1
ustawy specjalnej. Po trzecie wreszcie należy mieć na uwadze, że w chwili obecnej podstawowym
urzędowym poświadczeniem korzystania przez obywateli Ukrainy z dobrodziejstwa pobytu
uznawanego za legalny (i w konsekwencji z instytucji ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej) jest właśnie nadawanie numeru PESEL z przypisanym statusem „UKR”, o którym mowa w art.
8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510 z późn.
zm.). Następstwem nadania numeru PESEL jest możliwość korzystania przez obywateli Ukrainy z
dokumentów elektronicznych, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy specjalnej, udostępnianych w
drodze publicznej aplikacji mobilnej diia.pl. Niewątpliwie nadanie numeru PESEL na podstawie art. 4
ustawy specjalnej jest wtórne względem zdarzenia, które doprowadziło do tego, że pobyt obywatela
Ukrainy jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznawany za legalny przez okres 18 miesięcy licząc
od dnia 24 lutego 2022 r., jednakże względy pewności obrotu prawnego przemawiają za tym, aby dążyć
do tego, żeby wszyscy obywatele Ukrainy korzystający z tego uprawnienia pobytowego mogli
legitymować się takim urzędowym poświadczeniem jego posiadania.
         Mając na uwadze powyższe Urząd do Spraw Cudzoziemców wyraża przekonanie, że numery
PESEL powinny być nadawane obywatelom Ukrainy na podstawie art. 4 ustawy specjalnej także w
przypadkach, gdy o ich nadanie wystąpią oni po upływie 90 dni od dnia przybycia na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej. Dotyczyć to będzie również wniosków o nadanie statusu „UKR” na podstawie
art. 4 ust. 1a ustawy specjalnej. Pragnę jednocześnie podkreślić, że to zagadnienie zostało
przeanalizowane wspólnie z Zarządem do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej,
który podziela stanowisko Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
         W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o analizę argumentów Urzędu do
Spraw Cudzoziemców oraz Komendy Głównej Straży Granicznej za takim wykładaniem przepisów
ustawy specjalnej, i w przypadku uznania ich za zasadne, o spowodowanie skierowania dostępnymi




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
kanałami takiego stanowiska jako stanowiska Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do
organów wykonawczych gmin w całym kraju.




                                                                       Z poważaniem

                                                                      Jarosław Szajner
                                                                       SZEF URZĘDU

                                                                  /podpisano elektronicznie/




Do wiadomości:
   1. Pan Mariusz Boguszewski – Dyrektor Departamentu Spraw Międzynarodowych i Migracji
       Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji;
   2. Pan mjr SG Paweł Hołoweńko – Dyrektor Zarządu do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej
       Straży Granicznej.




ul. Taborowa 33    tel. 47 721 76 75   kierownictwo@udsc.gov.pl     Klauzula RODO
02-699 Warszawa    fax 22 601 74 13    www.gov.pl/udsc              www.udsc.gov.pl/rodo
