# Wojewoda Podkarpacki | O-II.1331.17.2026 | 10.09.2026
# Załącznik do pisma O-II.1331.17.2026 - DPM.07037.23.2024 kwestia art. 100c i art. 100d
# źródło tekstu: warstwa tekstowa oryginału
# dokument: https://glos-migranta.eu/dokumenty/podkarpacki-o-ii-1331-17-2026-2026-09-10-odpowiedz-zal-01-dpm-07037-23-2024-kwestia-art-100c-i-art.pdf

                                                                                Warszawa, dn. 14.03.2024 r.

 Dyrektor
 Departament Prawa Migracyjnego
 Urząd do Spraw Cudzoziemców


 DPM.07037.23.2024




                                                          Pani
                                                          Aneta Budnik
                                                          Zastępca Dyrektora
                                                          Wydziału Spraw Cudzoziemców
                                                          Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego




         Szanowna Pani Dyrektor,

         nawiązując do Pani korespondencji elektronicznej z dnia 20 lutego 2024 r., zawierającej prośbę o
konsultację w związku z nieprawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu,
zawierającymi określone poglądy co do braku zgodności przepisów art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12
marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
(Dz. U. z 2024 r. poz. 167 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą specjalną”, z odpowiednio art. 5 ust. 2 dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku
o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego
oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w
państwie członkowskim (Dz. Urz. UE L 343 z 23.12.2011, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej: „dyrektywą
2011/98/UE”, oraz art. 7 ust. 2 dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu
obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (Dz. Urz. UE L 16 z 23.01.2004, str. 44, z
późn. zm.), zwanej dalej: „dyrektywą 2003/109/WE”, działając na podstawie § 19 pkt 8 regulaminu
organizacyjnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 7 Szefa
Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 5 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego
Urzędu do Spraw Cudzoziemców (Dz. Urz. Min. Spraw Wew. i Ad. poz. 47) poniżej przedstawiam następujące
stanowisko Departamentu Prawa Migracyjnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców:
         W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż stroną postępowań sądowych przed Wojewódzkim Sądem
Administracyjnym w Poznaniu, w których zapadły te wyroki ze skarg na bezczynność lub przewlekłe
prowadzenie postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) jest Wojewoda
Wielkopolski. Organ ten w sposób w pełni samodzielny decyduje o podejmowaniu w tych postępowaniach




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
sądowych określonych czynności procesowych, w tym zaskarżania niekorzystnych dla siebie orzeczeń w
drodze skarg kasacyjnych i zażaleń. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie jest organem, który w
odniesieniu do aktywności wojewody jako strony postępowania sądowego, pozostawałby z nim w relacji
instancyjnej. Z tych względów poniższe wyjaśnienia bazujące na analizie treści uzasadnień wyroków
przekazanych odpisów wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, powinny być
potraktowane wyłącznie jako opinia innego organu administracji publicznej (posiadającego wiedzę i
doświadczenie w obszarze prawa dotyczącego wjazdu i pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej), która to opinia może być wykorzystania do podjęcia przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzji co do
kierunku dalszej aktywności procesowej w toku trwających postępowań sądowych, względnie przyszłych
postępowań sądowych, w których tożsame problemy prawne będą poruszane.

         I tak też, należy zwrócić uwagę na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia
7 lutego 2024 r. (sygn. akt II SA/Po 174/23) rozpoznał skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w
sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, uregulowanego w przepisach Rozdziału 2 Działu V
ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 z późn. zm.). W uzasadnieniu
tego wyroku Sąd dostrzegł wpierw, iż z dniem 29 stycznia 2022 r. doszło do zmiany przepisów powyższej
ustawy za sprawą ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 91). Został wówczas wprowadzony przepis art. 112a, który reguluje długość i
warunki biegu terminu na załatwienie przez wojewodę sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Powołując się na uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz
niektórych innych ustaw (Sejm IX kadencji, druk nr 1681) Sąd wskazał, iż projektodawca wykazywał zgodność
tego przepisu m. in. z art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE. Następnie dostrzegł, że z dniem 15 kwietnia
2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w
związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830),
która wprowadziła do ustawy specjalnej przepis art. 100c, zaś następnie jego treść została „prolongowana”
do 24 sierpnia 2023 r. (z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2023 r.) na mocy nowego przepisu art. 100d
dodanego do ustawy specjalnej na mocy ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 185), i ponownie
przedłużona do dnia 4 marca 2024 r. na mocy ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb
państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji,
ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
1088). Sąd odnotował w związku z tym, że regulacje art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej obejmują okres
liczący blisko dwa lata.
         Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że w jego ocenie przepisy art. 100c
i art. 100d ustawy specjalnej jawią się jako niezgodne z przepisami dyrektywy 2011/98/UE, wskazując, iż po
pierwsze, pkt 5 preambuły tej dyrektywy wskazuje na jej cel, jakim jest ustanowienie zbioru zasad regulujących
procedurę rozpatrywania wniosku o jedno zezwolenie, a procedura ta powinna charakteryzować się




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
skutecznością     i   funkcjonalnością,    powinna    uwzględniać       obciążenie     pracą   administracji   państw
członkowskich oraz powinna być przejrzysta i sprawiedliwa, po to, by oferować zainteresowanym odpowiednią
pewność prawa, a po drugie, że art. 5 tej dyrektywy w ust. 2 ustanawia termin 4-miesięczny liczony od daty
złożenia wniosku. W świetle całokształtu brzmienia ustępów art. 5 dyrektywy 2011/98/UE Sąd doszedł do
przekonania, że określony w ustawodawstwie krajowym państwa członkowskiego Unii Europejskiej termin na
wydanie zezwolenia nie powinien przekraczać 4 miesięcy od daty złożenia wniosku. Termin ten może zostać
przedłużony jedynie wyjątkowo – wyłącznie w konkretnej sprawie i tylko wówczas, jeżeli jej rozpatrywanie jest
skomplikowane. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu art. 5 dyrektywy 2011/98/UE
ma nie dopuszczać możliwości generalnego wydłużania terminów ani – tym bardziej – generalnego lub
automatycznego wstrzymania (nie rozpoczynania lub zawieszenia) ich biegu. W konsekwencji jako
niedopuszczalną należałoby ocenić taką modyfikację terminu załatwienia sprawy, która polegałaby na jego
wydłużeniu w ustawodawstwie krajowym powyżej terminu określonego w art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE.
Na tej podstawie Sąd uznał, iż sprzeczne z tą dyrektywą mają być przepisy, które przewidują skutki
równoważne w skutkach takiemu przedłużeniu, i takimi przepisami są właśnie art. 100c i art. 100d ustawy
specjalnej. Na tej podstawie Sąd uznał, iż art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE, jako przepisy, które określają
maksymalny termin wydania decyzji w sprawie jednego zezwolenia oraz bieg tego terminu i sposób obliczania,
„przyznają stronie (obywatelowi państwa trzeciego) uprawnienie o charakterze procesowym (do załatwienia
sprawy w określonym terminie) i są bezpośrednio skuteczne”. W konkluzji uznał, że przepisy art. 100c i art. 100d
ustawy specjalnej jako niezgodne z art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE, nie mogą mieć zastosowania przy
ocenie, czy Wojewoda Wielkopolski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś podstawa do
pominięcia tych przepisów wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 4 ust. 3
Traktatu o Unii Europejskiej. Dalsza argumentacja Sądu, doprowadziła ostatecznie do wniosku, iż Wojewoda
Wielkopolski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
         W ocenie Urzędu do Spraw Cudzoziemców istnieje jednak argumentacja wskazująca na to, że art.
100c i art. 100d ustawy specjalnej dają się pogodzić z przepisem art. 5 dyrektywy 2011/98/UE, i w
konsekwencji brak jest konieczności pomijania tych przepisów w ocenie tego, czy w konkretnej sprawie
udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę doszło do bezczynności lub do przewlekłego prowadzenia
postępowania przez wojewodę.
         Po pierwsze, nie budzi wątpliwości, że instytucja zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, uregulowana
w przepisach Rozdziału 2 Działu V ustawy o cudzoziemcach podlega przepisom dyrektywy 2011/98/UE.
Wprowadzenie tej instytucji do polskiego porządku prawnego z dniem 1 maja 2014 r. (wraz z wejściem w życie
ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach) stanowiło wyraz wdrożenia tej dyrektywy.
         Po drugie, nie budzi również wątpliwości, iż art. 5 dyrektywy 2011/98/UE zawiera regulacje
proceduralne dotyczące terminów, w jakich organy państw członkowskich Unii Europejskiej (wyznaczone w
ramach obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 dyrektywy), powinny wydawać decyzje. I tak też, art. 5 ust. 2
akapit pierwszy dyrektywy 2011/98/UE stanowi, iż właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego




ul. Taborowa 33        tel. 47 721 76 75     kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa        fax 47 721 74 13      www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia
wniosku. Art. 5 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2011/98/UE stanowi, iż termin, o którym mowa w akapicie
pierwszym, można przedłużyć w wyjątkowych okolicznościach, jeżeli rozpatrywanie danego wniosku jest
skomplikowane. Natomiast art. 5 ust. 2 akapit trzeci dyrektywy 2011/98/UE stanowi, iż wszelkie skutki
niepodjęcia decyzji w terminie przewidzianym w niniejszym ustępie określa się w prawie krajowym.
Dodatkowo należy wskazać, iż art. 5 ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE stanowi, że jeżeli informacje lub dokumenty
załączone do wniosku są niekompletne z punktu widzenia kryteriów określonych w prawie krajowym, właściwy
organ powiadamia wnioskodawcę na piśmie o wymaganych dodatkowych informacjach lub dokumentach,
wyznaczając rozsądny termin na ich dostarczenie. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 2, wstrzymuje się do
czasu otrzymania przez właściwy organ lub przez inne odpowiednie organy wymaganych dodatkowych
informacji. Jeżeli dodatkowe informacje lub dokumenty nie zostaną dostarczone w wyznaczonym terminie,
właściwy organ może odrzucić wniosek.
         Po trzecie, w aktualnym stanie prawnym przepisem ustawowym, który reguluje termin załatwienia
sprawy administracyjnej, która odpowiada sprawie uregulowanej w dyrektywie 2011/98/UE, jest przepis art.
112a ustawy o cudzoziemcach, wprowadzony z dniem 29 stycznia 2022 r. na mocy ustawy z dnia 17 grudnia
2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 91). Ustanawia
on krótszy niż maksymalny w świetle art. 5 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy 2011/98/UE termin 60-dniowy
załatwienia przez wojewodę sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, liczony w sposób, który z
założenia odpowiada zasadom wyznaczonym przez ten przepis dyrektywy oraz przez art. 5 ust. 4 (bieg liczony
od momentu, w którym wniosek jest kompletny lub w którym strona pomimo wyraźnego żądania wojewody
nie dostarczyła odpowiednich dowodów). Nie budzi wątpliwości, że ogólna, permanentna regulacja ustawowa
terminu załatwienia sprawy, pozostaje w pełnej zgodzie z przepisem art. 5 dyrektywy 2011/98/UE w
całokształcie.
         I tu, w kontekście tej konstatacji, należy wskazać, iż przepisy art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej
nie mają charakteru permanentnego. Nie jest zatem tak, że ustawodawca na mocy tych przepisów w sposób
bezterminowy usunął z krajowego porządku prawnego terminy załatwiania spraw udzielenia zezwolenia na
pobyt czasowy, w tym zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Każdy z tych przepisów zawierał okresy, w jakich
terminy załatwiania tych spraw przez wojewodów ulegały spoczywaniu (nie rozpoczynały biegu lub których
bieg ulegał zawieszeniu). Przepis art. 100c ustawy specjalnej od momentu swojego wejścia w życie z dniem
15 kwietnia 2022 r. przewidywał takie spoczywanie terminów do dnia 31 grudnia 2022 r. Art. 100d ustawy
specjalnej od momentu jego wprowadzenia z mocą od dnia 1 stycznia 2023 r., wpierw przewidywał, że okres
spoczywania terminów zakończy się z dniem 24 sierpnia 2023 r., a następnie z dniem 4 marca 2024 r. (obecnie
termin ten – na mocy ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w
związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz. U. poz. 232/ – kończy się z dniem 30
czerwca 2024 r.). Okresy spoczywania terminów są ograniczone w czasie i wiąże się to z celem wprowadzenia




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75     kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13      www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
przepisów art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej. Od samego początku u podstaw sformułowania takich
szczególnych, i z założenia czasowych, rozwiązań leżało to, że jednym z pobocznych (acz dalej bardzo
poważnych dla administracji rządowej) skutków wybuchu wojny zapoczątkowanej rosyjskim atakiem na
Ukrainę z dniem 24 lutego 2022 r. i spowodowanego nią masowego napływu wysiedleńców z terytorium
Ukrainy, będzie znaczące, zwiększone obciążenie wojewodów koniecznością rozpatrywania dodatkowych
wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych, w tym w szczególności (ale nie wyłącznie) pochodzących od
obywateli Ukrainy, którzy zostaną pozbawieni możliwości powrotu na terytorium państwa swojego
obywatelstwa, uzyskania tam kolejnej wizy (choćby z uwagi na ewakuację większości polskich urzędów
konsularnych z terytorium Ukrainy). W tym duchu cel wprowadzenia regulacji art. 100c ustawy specjalnej
opisał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2023 r. (sygn. akt II OSK 463/23, niepubl.;
zanonimizowany fragment uzasadnienia tego wyroku znalazł się w opracowaniu pt. „Wybór aktualnego
orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców. Kwiecień 2023 r. –
styczeń 2024 r.”, przekazanego do urzędów wojewódzkich za pismem nr DPM.07037.22.2024 z dnia 9 marca
2024 r.). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w tym wyroku: „Dodanie wskazanego przepisu ustawą z dnia
8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na
terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830) miało na celu jedynie
wstrzymanie biegu terminów do załatwienia wskazanych w nim spraw w postępowaniach prowadzonych przez
wojewodów i uchylenie skutków z tym związanych, co wynikało z przyjazdu do Polski dużej liczby obywateli
Ukrainy w związku z występującymi w tym kraju od 24 lutego 2022 r. działaniami wojennymi i brakiem
możliwości załatwienia spraw w ustawowych terminach. Nie można bowiem zapominać, że w tym samym
czasie organy te zobligowane były do załatwienia wniosków cudzoziemców niebędących obywatelami Ukrainy i
którzy przybyli na teren Polski bez związku z działaniami zbrojnymi na terenie ich kraju pochodzenia”. W ocenie
Urzędu do Spraw Cudzoziemców we wszelkiej argumentacji wskazującej na zgodność przepisów art. 100c i
art. 100d ustawy specjalnej z art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE powinna wysuwać się kwestia braku
permanentnego charakteru tych przepisów. Są one związane z określonym, trudnym dla całej administracji
rządowej, stanem zwiększonego obciążenia wpływem nowych spraw, będącego skutkiem zdarzenia
zewnętrznego, obiektywnego, któremu nie można skutecznie przeciwdziałać (wojna skutkująca bardzo
dużymi, bezprecedensowymi w historii Polski ruchami migracyjnymi).
         Jednocześnie należy wskazać, że podstawa prawna do tego, aby móc poddać z tego punktu widzenia
wartościowaniu przepisy art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej wynika z przepisu art. 5 ust. 2 akapit trzeci
dyrektywy 2011/98/UE. Przywołany już wcześniej przepis stanowi, że wszelkie skutki niedochowania
terminów wynikających z tego ustępu (niepodjęcia w tych terminach decyzji) określa się w prawie krajowym.
I niewątpliwie, w prawie krajowym, w przepisach, które mają charakter regulacji permanentnych, takie skutki
przewidziano. Niedochowanie terminu określonego w art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, czy też
terminu wyznaczonego przez wojewodę na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), skutkuje z założenia powstaniem




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
stanu bezczynności, który może być stwierdzony w drodze postanowienia Szefa Urzędu do Spraw
Cudzoziemców wydanego na skutek rozpoznania ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., lub w
drodze prawomocnego wyroku sądu administracyjnego rozpoznającego skargę w tym przedmiocie, o której
mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Skutkiem pierwszego jest powstanie po stronie Szefa Urzędu do Spraw
Cudzoziemców obowiązku dokonania oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
czy też nie (art. 37 § 6 pkt 1 K.p.a.), zobowiązania wojewody do załatwienia sprawy, z wyznaczeniem terminu
do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone (art. 37 § 6 pkt 2 lit. a K.p.a.), jak również
zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby
także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 pkt 2 lit. b
K.p.a.). Skutkiem drugiego, jest konieczność zobowiązania przez sąd administracyjny wojewody do wydania
decyzji w określonym terminie (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) lub stwierdzenia, że wojewoda dopuścił się
bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), jak również do stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce z
rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Dodatkowym skutkiem może być wymierzenie organowi
grzywny lub zasądzenie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Skuteczność wyroku
stwierdzającego bezczynność jest dodatkowo zabezpieczona skargą na niewykonanie wyroku (art. 154 § 1
P.p.s.a.). Tożsame skutki można odnieść do sytuacji, w której w drodze postanowienia Szefa Urzędu do Spraw
Cudzoziemców czy wyroku sądu administracyjnego stwierdzono by przewlekłe prowadzenie postępowania
przez wojewodę.
          W ocenie Urzędu do Spraw Cudzoziemców można jednak argumentować, że w ramach pewnej
swobody w kształtowaniu skutków niedochowania terminów określonych zgodnie z art. 5 ust. 2 akapit
pierwszy i drugi dyrektywy 2011/98/UE, którą to swobodę przewiduje właśnie akapit trzeci w art. 5 ust. 2 tej
dyrektywy, ustawodawca krajowy, może czasowo, uznając, iż istnieją poważne ku temu argumenty, wyłączyć
występowanie określonych, ogólnych konsekwencji niedochowania terminów ustanowionych w prawie
krajowym w zgodzie z dyrektywą. I takie właśnie czasowe wyłączenie skutków przewidują wielokrotnie już
przywołane przepisy art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej. Po pierwsze, przewidują one, że terminy
załatwiania spraw nie rozpoczynają biegu, a te, których biegł się rozpoczął, ulegają zawieszeniu (czasowo –
na chwilę obecną art. 100d ust. 1 przewiduje takie wyłączenie skutków na okres do dnia 30 czerwca 2024 r.).
Po drugie, przewidują wyłączenie stosowania przepisów o bezczynności w uregulowanych w nich okresach.
Po trzecie przewidują wyłączenie stosowania przepisów o obowiązku powiadomienia strony o niezałatwieniu
sprawy. Po czwarte, przewidują wyłączenie wymierzania organowi (wojewodzie) grzywien i zasądzania sum
pieniężnych. Po piąte, przewidują, że zaprzestanie dokonywania czynności w okresach w nich uregulowanych
lub ich dokonywanie z opóźnieniem, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących
bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, czyli
środków takich właśnie jak skarga na bezczynność lub przewlekłość organu kierowana do sądu
administracyjnego.




ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
         W konsekwencji prawo krajowe, do którego odwołuje się art. 5 ust. 2 akapit trzeci dyrektywy
2011/98/UE może czasowo przewidywać, że niedochowanie terminów ogólnych, ustanowionych celem
wdrożenia tej dyrektywy (art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach), nie będzie wiązało się z określonymi
skutkami procesowymi dla organu. To zaś, że wszelkie skutki niedochowania terminu mają być uregulowane
w prawie krajowym, powoduje, że wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu art.
5 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy 2011/98/UE nie powinien być poczytywany jako przepis, który przewiduje
bezpośrednio skuteczne uprawnienie cudzoziemca (obywatela państwa trzeciego) do rozpoznania jego
sprawy w terminie nie dłuższym niż 4 miesiące, i skutkuje dodatkowo tym, że przepisy art.100c i art. 100d
ustawy specjalnej powinny być pomijane w ramach prawnej oceny istnienia stanu bezczynności lub
przewlekłości dokonywanej przez sąd administracyjny.
         Dlatego też, mając na uwadze to, że wszelkie skutki niedochowania terminu określonego w ramach
art. 5 ust. 2 akapit pierwszy i drugi dyrektywy 2011/98/UE, powinny być określone w prawie krajowym, a te
czasowo nie występują na skutek działania właśnie przepisów art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej (nie
permanentnie, ale czasowo), nie można stwierdzić stanu bezczynności lub stanu przewlekłości. W świetle
powyższej argumentacji można stwierdzić, iż współistnienie tych przepisów ustawowych oraz art. 112a ust. 1
i 2 ustawy o cudzoziemcach da się pogodzić z zakresem zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa
członkowskiego Unii Europejskiej wynikających z art. 5 dyrektywy 2011/98/UE, w konsekwencji czego wbrew
stanowisku Sądu nie można stwierdzić niezgodności przepisów art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej z tym
przepisem dyrektywy, skutkującej koniecznością ich pominięcia w ocenie istnienia bądź nieistnienia stanu
bezczynności lub – jak w przedmiotowej sprawie – stanu przewlekłości.
         W tych warunkach można, przy posłużeniu się powyższą argumentacją, zarekomendować wniesienie
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu
Administracyjnego, której wnioski powinny obejmować uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i
rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. poprzez w pierwszej kolejności odrzucenie skargi na
przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.), a w przypadku braku w ocenie Naczelnego
Sądu Administracyjnego do odrzucenia skargi, o jej oddalenie (art. 151 P.p.s.a.).


         Jeżeli, zaś idzie o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia
2024 r. (sygn. akt IV SA/Wa 175/23), to dotyczy on z założenia podobnego problemu prawnego, związanego
z tym, czy przepisy art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej, w warunkach obowiązywania przepisu art. 210 ust.
1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, stosowanego do postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt
rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej na zasadzie odesłania zawartego w art. 223 ustawy o
cudzoziemcach, dają się pogodzić z przepisem art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/109/WE. W tym przypadku Sąd
stwierdził, że art. 7 ust. 2 (oraz art. 19 ust. 1) dyrektywy 2003/109/WE wywierają tzw. bezpośredni skutek,
oraz, że przepis art. 100d ust. 1 i 3 ustawy specjalnej stoi z nimi w sprzeczności. Dlatego też Sąd uznał, że w




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
warunkach sprzeczności pomiędzy przepisami prawa krajowego a przepisami prawa Unii Europejskiej,
powinien zastosować bezpośrednio te drugie.
         Z uwagi na to, że systematyka przepisu art. 7 ust. 2 dyrektywy 2003/109/WE (art. 19 ust. 1 tej
dyrektywy nie ma tutaj zastosowania, albowiem dotyczy on wydawania rezydentom długoterminowym
dokumentów pobytowych w innych państwach członkowskich – w warunkach polskich będzie tutaj chodziło
o zezwolenie na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach) jest bardzo
podobna do systematyki przepisu art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE, argumentacja wskazująca na wadliwość
takiego poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu powinna opierać się na takich samych
założeniach, co powyżej. Otóż, art. 7 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy 2003/109/WE stanowi, że właściwe
organy krajowe przesyłają składającemu wniosek pisemne powiadomienie dotyczące decyzji, najszybciej jak
to możliwe oraz w każdym przypadku nie później niż sześć miesięcy od daty złożenia wniosku. Informacje w
sprawie każdej takiej decyzji przekazywane są obywatelowi państwa trzeciego zgodnie z procedurami
dotyczącymi powiadamiania, określonymi na mocy odnośnego ustawodawstwa krajowego. Art. 7 ust. 2 akapit
drugi dyrektywy 2003/109/WE stanowi, że w wyjątkowych okolicznościach związanych ze złożonym
charakterem sprawy termin wskazany w akapicie pierwszym może być przedłużony. Art. 7 ust. 2 akapit trzeci
dyrektywy 2003/109/WE stanowi, że dana osoba jest informowana o jej prawach i obowiązkach wynikających
z niniejszej dyrektywy. Wreszcie, art. 7 ust. 2 akapit czwarty dyrektywy 2003/109/WE stanowi, iż wszelkie
konsekwencje niepodjęcia decyzji przed upływem terminu przewidzianego w tym przepisie ustalane są przez
ustawodawstwo krajowe odpowiedniego Państwa Członkowskiego. Treść normatywna ostatniego z tych
przepisów jest w istocie tożsama z treścią normatywną przepisu art. 5 ust. 2 akapit trzeci dyrektywy
2011/98/UE. Można zatem w oparciu o ten przepis argumentować w sposób tożsamy z tym, co wskazano
powyżej, tj., że w ramach pewnej swobody w kształtowaniu skutków niedochowania terminów określonych
zgodnie z art. 7 ust. 2 akapit pierwszy i drugi dyrektywy 2003/109/WE, ustawodawca krajowy, może czasowo,
uznając, iż istnieją poważne ku temu argumenty, wyłączyć występowanie określonych, ogólnych konsekwencji
niedochowania terminów ustanowionych w prawie krajowym w zgodzie z dyrektywą. I takie właśnie czasowe
wyłączenie skutków przewidują wielokrotnie już przywołane przepisy art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej.
         W tych warunkach można również, przy posłużeniu się powyższą argumentacją, zarekomendować
wniesienie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi kasacyjnej do Naczelnego
Sądu Administracyjnego, wskazując na to, że nie zaistniał stwierdzony przez Sąd stan bezczynności,
względnie, że wywodzenie skargi na bezczynność było w świetle przepisów art. 100c i art. 100d ustawy
specjalnej niedopuszczalne.


                                                                               Z poważaniem

                                                                            Michał Błeszyński
                                                                                Dyrektor
                                                                     Departament Prawa Migracyjnego
                                                                        /podpisano elektronicznie/




ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl      Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc               www.gov.pl/udsc/rodo
Do wiadomości:
   1. Dyrektorzy właściwych w sprawach cudzoziemców wydziałów w urzędach wojewódzkich;
   2. Pani Agata Furgała – Dyrektor Departamentu Spraw Międzynarodowych i Migracji Ministerstwa Spraw
       Wewnętrznych i Administracji;
   3. w Urzędzie do Spraw Cudzoziemców:
          1) Departament Legalizacji Pobytu;
          2) Departament Kontroli i Bezpieczeństwa Migracyjnego;
          3) Biuro Szefa Urzędu.




ul. Taborowa 33     tel. 47 721 76 75   kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa     fax 47 721 74 13    www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
