# Wojewoda Podkarpacki | O-II.1331.17.2026 | 10.09.2026
# Załącznik do pisma O-II.1331.17.2026 - DPM.WL.024.4.2026
# źródło tekstu: warstwa tekstowa oryginału
# dokument: https://glos-migranta.eu/dokumenty/podkarpacki-o-ii-1331-17-2026-2026-09-10-odpowiedz-zal-02-dpm-wl-024-4-2026.pdf

                                                                                        Warszawa, dn. 10.02.2026 r.




 DPM.WL.024.4.2026/LK



                                                            Pan
                                                            Kamil Kisiel
                                                            Zastępca Dyrektora
                                                            Departamentu Spraw Międzynarodowych
                                                            i Migracji
                                                            Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
                                                            i Administracji
Szanowny Panie Dyrektorze,

odpowiadając na pismo nr DSMiM-WKPM.0273.4.2026 z dnia 2 lutego 2026 r. dotyczące postępowania
przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-797/25 (Wojewoda Dolnośląski),
poniżej przesyłam następujące wyjaśnienia dotyczące pożądanego z punktu widzenia Rządu
Rzeczypospolitej Polskiej kierunku rozstrzygnięcia w tym postępowaniu.

Polski sąd krajowy, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznaje skargę na
bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) dotyczącą trwającego przed
Wojewodą Dolnośląskim postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt
czasowy i pracę, o którym mowa w art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 z późn. zm.). O udzielenie tego rodzaju zezwolenia na pobyt czasowy ubiega
się obywatelka Ukrainy, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wykonując swoje
uprawnienie pobytowe wynikające z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337 z późn.
zm.), zwanej dalej: „ustawą specjalną”, a zatem korzystając w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony
czasowej, czego urzędowym potwierdzeniem jest nadanie jej numeru PESEL ze statusem „UKR” w trybie
art. 4 tej ustawy. Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę został przez skarżącą
złożony w dniu 29 kwietnia 2024 r. W dniu 29 stycznia 2025 r. wniosła ona ponaglenie na bezczynność
Wojewody Dolnośląskiego, zaś w dniu 19 maja 2025 r. wniosła skargę na bezczynność tego organu do
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W związku z tym, że Wojewoda Dolnośląski jako strona postępowania sądowego w sprawie ze skargi
na swoją bezczynność powołał się na przepis art. 100d ustawy specjalnej (jak również na art. 100c tej
ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sformułował następujące pytania do Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej:

- czy traktatowe zasady:

    a) proporcjonalności (art. 52 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej,
       Dz. Urz. UE. C z 2007 r. Nr 303, s. 1, w związku z art. 6 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, Dz. Urz.
       UE. C z 2016 r. Nr 202, s. 13);



ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75      kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13       www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
    b) lojalnej współpracy i skuteczności (art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej),

    c) prawa do „dobrej administracji”, w której zawarte jest m. in. prawo do rozpatrzenia sprawy w
       rozsądnym terminie (traktowanego jako zasada Unii Europejskiej – art. 41 ust. 1 w zw. z art. 51
       ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej oraz
       wywodzonego z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej)

- należy tak interpretować, że sprzeciwiają się one możliwości czasowego wstrzymania w prawie
krajowym biegu terminów wyznaczonych do przeprowadzenia postępowania administracyjnego i
udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę obywatelowi Ukrainy uprawnionemu do legalnego pobytu
w państwie członkowskim w ramach ochrony tymczasowej, a to w związku z decyzją wykonawczą Rady
(UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającą istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy
w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującą wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz.
UE. L z 2022 r. Nr 71, s. 1) oraz art. 3 ust. 2 lit. „f” dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2024/1233 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla
obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie
wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie
członkowskim (wersja przekształcona – Dz. Urz. UE z 2024 r. Nr 1233).

Przepisami prawa krajowego, które legły u podstaw zagadnień prawnych, których dotyczą powyższe
pytania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są art. 100c i art. 100d ustawy
specjalnej.

Zgodnie z art. 100c ustawy specjalnej:

„1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:

    1) udzielenia cudzoziemcowi:

    a) zezwolenia na pobyt czasowy,

    b) zezwolenia na pobyt stały,

    c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,

    2) zmiany:

    a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę,

    b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich
       kwalifikacji,

    3) cofnięcia cudzoziemcowi:

    a) zezwolenia na pobyt czasowy,

    b) zezwolenia na pobyt stały,

    c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej

- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu
na ten okres.

2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których
mowa w ust. 1, są skuteczne.

3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75     kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13      www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach,
o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy
w terminie nie stosuje się;

2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się
grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć
w terminach określonych przepisami prawa”.

4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1,
lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą
wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony
do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Przepis art. 100c ustawy specjalnej został dodany do tej ustawy z dniem 15 kwietnia 2022 r. na mocy
art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku
z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830). Jego
brzmienie nie ulegało już zmianie.

Zgodnie natomiast z art. 100d ustawy specjalnej w aktualnym brzmieniu:

„1. W okresie do dnia 4 marca 2026 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:

    1) udzielenia cudzoziemcowi:

    a) zezwolenia na pobyt czasowy,

    b) zezwolenia na pobyt stały,

    c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,

    2) zmiany:

    a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę,

    b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich
       kwalifikacji,

    3) cofnięcia cudzoziemcowi:

    a) zezwolenia na pobyt czasowy,

    b) zezwolenia na pobyt stały,

    c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej

- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu
na ten okres.

2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których
mowa w ust. 1, są skuteczne.

3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:

1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach,
o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy
w terminie nie stosuje się;

2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się
grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć
w terminach określonych przepisami prawa”.



ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75   kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 47 721 74 13    www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1,
lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą
wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony
do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Przepis ten został dodany do ustawy specjalnej na mocy art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 23 stycznia 2023 r.
o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego
państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 185). Początkowo przewidywał okres spoczywania
terminów oraz wiążących się z tym ograniczeń w wywodzeniu środków prawnych dotyczących
bezczynności lub przewlekłości postępowań w określonych sprawach cudzoziemców, do dnia 24
sierpnia 2023 r. Na mocy art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb
państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o
Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1088) dokonano zmiany brzmienia tego przepisu poprzez wydłużenie okresu spoczywania
terminów oraz wiążących się z tym ograniczeń, do dnia 4 marca 2024 r. Następnie, na mocy art. 1 pkt 1
ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy
o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. poz. 232) okres ten uległ przedłużeniu do dnia 30
czerwca 2024 r. Następnie, na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o
pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 854) okres ten uległ przedłużeniu do 30 września 2025 r. Wreszcie,
art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do
świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w
związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 1301) ustalił datę końcową tego
okresu na dzień 4 marca 2026 r., i w takim właśnie brzmieniu aktualnie obowiązuje art. 100d ustawy
specjalnej.

Natomiast uchwalona i oczekująca aktualnie na podpisanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych
ustaw w art. 17 pkt 50 przewiduje jeszcze jedno przedłużenie tego okresu – tym razem do dnia 4 marca
2027 r.

Należy zwrócić uwagę, że każdorazowe dokonywanie zmiany brzmienia przepisu art. 100d ustawy
specjalnej, polegające na ustanawianiu nowych dat końcowych okresu spoczywania terminów
załatwiania określonych spraw cudzoziemców oraz wiążących się z tym ograniczeń w wywodzeniu
środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości, było skorelowane z odpowiednim
wydłużaniem horyzontu czasowego obowiązywania i stosowania rozwiązań prawnych zawartych w
ustawie specjalnej, służących urzeczywistnieniu korzystania przez wysiedleńców z Ukrainy z praw
wynikających z instytucji tymczasowej ochrony w rozumieniu art. 2 lit. a dyrektywy Rady 2001/55/WE z
dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na
wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między
Państwami Członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz. Urz.
UE L 212 z 07.08.2001, str. 12 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 4, str. 162) oraz
wsparciu i wzmocnieniu legalności pobytu wszystkich obywateli Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej w warunkach wciąż aktywnego konfliktu zbrojnego rozpoczętego agresją rosyjską w dniu 24
lutego 2022 r.

Przepisy art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej dotyczą postępowań w określonych w nich
enumeratywnie rodzajach spraw administracyjnych cudzoziemców, tj.
     sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (Dział V ustawy o cudzoziemcach),
     sprawach zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (art. 120 ustawy o cudzoziemcach),




ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
         sprawach zmiany zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie
          wymagającym wysokich kwalifikacji (art. 135 ustawy o cudzoziemcach uchylony z dniem 1
          czerwca 2025 r. na mocy ustawy z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach
          oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. poz. 619/), ale mający jeszcze zastosowanie na mocy
          przepisu przejściowego art. 20 ust. 4 tej ustawy nowelizującej);
         sprawach cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy (Dział V ustawy o cudzoziemcach),
         sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt stały (Rozdział 1 Działu VI ustawy o cudzoziemcach);
         sprawach cofnięcia zezwolenia na pobyt stały (Rozdział 1 Działu VI ustawy o cudzoziemcach);
         sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej
          (Rozdział 2 Działu VI ustawy o cudzoziemcach);
         sprawach cofnięcia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej
          (Rozdział 2 Działu VI ustawy o cudzoziemcach).

Na mocy tych przepisów w okresach w nich wyraźnie zakreślonych (do daty końcowej wyznaczanej w
przepisie przez samego ustawodawcę, a nie w drodze żadnych aktów wykonawczych) terminy
załatwiania przez wojewodów tych spraw spoczywają, tj. nie rozpoczynają biegu, a w przypadku
rozpoczęcia tego biegu – ulegają zawieszeniu do końca takiego okresu. Chodzi tu o terminy załatwiania
spraw, które określone są albo w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) albo w poszczególnych przepisach ustawy o
cudzoziemcach (np. art. 112a ust. 1 i 2 dotyczących postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na
pobyt czasowy).

Ponadto, przepisy art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej stanowią podstawy wyłączenia stosowania
przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu do zawiadamiania strony o niezałatwieniu
sprawy w terminie, jak również wyłączenia w okresach w nich zakreślonych wymierzania organom
grzywien i zasądzania od nich sum pieniężnych. Wreszcie przepisy te w tożsamy sposób stanowią, że
zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w jednej ze spraw w nich określonych,
lub dokonywanie ich z opóźnieniem w okresach w nich zakreślonych, nie może być podstawą
wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony
do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym stanowią podstawę do czasowego wyłączenia
podstawy prawnej wywodzenia następujących środków prawnych:
     ponaglenia do organu wyższego stopnia, tj. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców
        dotyczącego bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, w rozumieniu art. 37
        § 1 K.p.a.;
     skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8
        P.p.s.a.
Stanowią również podstawę do czasowego wyłączenia możliwości wymierzania wojewodom przez
sądy administracyjne (wojewódzkie sądy administracyjne, Naczelny Sąd Administracyjny) grzywien, o
których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. oraz zasądzania sum pieniężnych, o których mowa w tym przepisie.

W odniesieniu do tego zagadnienia należy wskazać, że art. 37 K.p.a. ustanawia instytucję ponaglenia w
postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. stronie postępowania administracyjnego
służy prawo do wniesienia ponaglenia w odniesieniu do bezczynności organu, tj. do sytuacji, w której
nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w
terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a., lub do przewlekłości, tj. postępowanie jest prowadzone
dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W przypadku wojewody jako organu właściwego do
załatwienia jednej ze spraw określonych w art. 100c ust. 1 lub art. 100d ustawy specjalnej, organem
wyższego stopnia w stosunku do niego jest Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (art. 22 ust. 2 ustawy
o cudzoziemcach). I to organ wyższego stopnia jest właściwy do rozpoznania ponaglenia (art. 37 § 3a
K.p.a.). Rozpoznanie ponaglenia następuje w drodze postanowienia organu wyższego stopnia, w którym
organ ten wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego



ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75   kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13    www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem
prawa (art. 37 § 6 pkt 1 K.p.a.) oraz w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości
zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia,
jeżeli postępowanie jest niezakończone, i zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych
bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających
bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 pkt 2 K.p.a.).

Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe
prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na
przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ
do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdza, że
organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a
P.p.s.a jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania
przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a sąd,
w przypadku, o którym mowa w § 1 (tj. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub
przewlekłe prowadzenie postępowania), może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o
wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu
na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Przepis art. 154 § 6 P.p.s.a przewiduje zaś grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r. (M.P. poz. 125), ogłoszonego na podstawie art. 20
pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 z późn. zm.) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w
gospodarce narodowej w 2024 r. wyniosło 8181,72 złotych. Według stanu na dzień sporządzenia
niniejszego pisma nie został jeszcze ogłoszony komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2025 r.

Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest
wcześniejsze wniesienie ponaglenia (art. 53 § 2b P.p.s.a.).

Przepisy art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej mają zastosowanie wyłącznie do postępowań w
sprawach administracyjnych w nich określonych, prowadzonych przez wojewodów. Nie miały w
przeszłości i nie mają obecnie zastosowania w postępowaniach prowadzonych przez Szefa Urzędu do
Spraw Cudzoziemców jako organu wyższego stopnia w stosunku do wojewodów w sprawach w nich
wymienionych.

Stan faktyczny sprawy, która jest podstawą sformułowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we
Wrocławiu pytań prejudycjalnych jest w zakresie podstawowym podobny do stanu faktycznego sprawy
zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, który również sformułował szereg
pytań o wykładnię prawa Unii Europejskiej w kontekście przepisów art. 100c i art. 100d ustawy
specjalnej, co miało miejsce w sprawie C-254/25 (Wojewoda Śląski). Postępowanie przed Trybunałem
Sprawiedliwości w tej sprawie pozostaje w toku, przy czym Trybunał zrezygnował z przeprowadzania w
niej rozprawy, zaś zgodnie z dostępnymi informacjami opinia rzecznika generalnego zostanie
przedstawiona w dniu 16 kwietnia 2026 r. Jest jednak jeden element, który oba te stany faktyczne
różni, i w związku z którym to elementem sam Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
formułuje oceny wskazujące na zakresową zgodność w/w przepisów prawa polskiego z przywołanymi
w jego pytaniach zasadami prawa Unii. Mianowicie, o ile skarżąca obywatelka Ukrainy ubiega się o
udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, o którym mowa w art. 114 ust. 1 ustawy o
cudzoziemcach, a które stanowi w prawie polskim „jedno zezwolenie” w rozumieniu art. 2 lit. c
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury



ul. Taborowa 33     tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa     fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium
państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich
przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. Urz. UE L 343 z 23.12.2011, str. 1, z późn. zm.),
zwanej dalej: „dyrektywą 2011/98/UE”, jak również w rozumieniu art. 2 pkt 3 zastępującej tę dyrektywę
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1233 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie
procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na
terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw
trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (wersja przekształcona)(Dz. Urz. UE L 1233
z dnia 30.04.2024 r.), zwanej dalej: „dyrektywą 2024/1233”, która w chwili obecnej oczekuje na
implementację do prawa polskiego (termin na jej implementację jeszcze nie upłynął), o tyle jest ona
osobą, która na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z ochrony czasowej (w sprawie C-
254/25 taka okoliczność nie występuje). Z informacji zawartych w postanowieniu odsyłającym wynika
bowiem, że skarżąca posiada numer PESEL ze statusem „UKR”, co też stanowi urzędowe
poświadczenie posiadania statusu pobytowego (uprawnienia pobytowego), które ma swoją podstawę
w art. 2 ust. 1 ustawy specjalnej. Tym samym zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy specjalnej jest ona uważana
za osobę korzystającą w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej w rozumieniu art. 106 ust. 1
ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 223 z późn. zm.), tj. tymczasowej ochrony, o której mowa w art. 2 lit. a
dyrektywy Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania
tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających
równowagę wysiłków między Państwami Członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z
jego następstwami (Dz. Urz. UE L 212 z 07.08.2001, str. 12 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 19, t. 4, str. 162), i która w aktualnych uwarunkowaniach została uruchomiona we wszystkich
państwach członkowskich Unii Europejskiej na mocy decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia
4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art.
5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE L 71 z
04.03.2022, str. 1). Art. 3 ust. 2 lit. f dyrektywy 2011/98/UE stanowi, że dyrektywa ta nie ma
zastosowania do obywateli państw trzecich którzy są uprawnieni do pobytu w państwie członkowskim
w ramach ochrony czasowej lub wystąpili o zezwolenie na pobyt w nim w ramach ochrony czasowej i
oczekują na decyzję w sprawie swojego statusu. Podobnie, przywołany w postanowieniu odsyłającym
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przepis art. 3 ust. 2 lit. f dyrektywy 2024/1233
stanowi, że dyrektywa ta nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich, którzy ą uprawnieni do
pobytu w państwie członkowskim w ramach tymczasowej ochrony zgodnie z dyrektywą Rady
2001/55/WE lub wystąpili o zezwolenie na pobyt w nim w ramach tymczasowej ochrony i oczekują na
decyzję w sprawie swojego statusu. Środkiem wdrażającym to wyłączenie w prawie polskim jest ogólny
przepis art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079
z późn. zm.), który ustanawia podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia
zezwolenia na pobyt czasowy (w tym zezwolenia na pobyt czasowy i pracę) w przypadku, gdy w dniu
złożenia wniosku o udzielenie tego zezwolenia cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej w związku z udzieleniem mu ochrony czasowej. Tym samym nabycie uprawnienia pobytowego,
o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy specjalnej, przez obywatela Ukrainy (na skutek jego przybycia
legalnie z terytorium Ukrainy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi
prowadzonymi od tej daty na terytorium Ukrainy), skutkuje tym, że co do zasady obywatel Ukrainy nie
może ubiegać się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Jednakże ustawodawca dążąc do tego,
aby umożliwić wysiedleńcom z Ukrainy, będącym beneficjentami ochrony czasowej, stopniowe wejście
w system legalnej migracji (umożliwiające stopniowe odchodzenie od nietrwałych z założenia
uprawnień pobytowych urzeczywistniających ochronę czasową), zdecydował się wprowadzać w tym
zakresie pewne wyjątki. Przede wszystkim bowiem z dniem 1 kwietnia 2023 r. weszły w życie przepisy
ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z
konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 185), które
w przepisach art. 42 ust. 13 – 19 ustawy specjalnej wprowadziły wyjątki od wspomnianego już przepisu
art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach oraz szczególne regulacje proceduralne w tym zakresie.



ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
Zakresem wyjątków w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. zostały objęte te rodzaje zezwolenia na pobyt
czasowy, które wiążą się z celami pobytu zakładającymi aktywność ekonomiczną cudzoziemca
(wykonywanie pracy, prowadzenie działalności gospodarczej). Pośród rodzajów zezwolenia na pobyt
czasowy objętych wyjątkiem wynikającym z art. 42 ust. 13 ustawy specjalnej od dnia 1 kwietnia 2023 r.
znajdowało się zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Wskazać w kontekście należy, że całokształt
relewantnych przepisów ustawy specjalnej (art. 2 ust. 3 pkt 1 lit. c, art. 4 ust. 17a pkt 2) bazuje na
założeniu, że z chwilą udzielenia stosownego zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemiec traci z mocy
prawa uprawnienie pobytowe, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy specjalnej i przestaje być
beneficjentem ochrony czasowej, i legalność swojego pobytu wywodzi już z posiadanego zezwolenia
na pobyt czasowy. Tym samym nie dochodzi zgodnie z prawem do sytuacji, w której obywatel Ukrainy
może jednocześnie posiadać zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, o którym mowa w art. 114 ust. 1
ustawy o cudzoziemcach, oraz być beneficjentem ochrony czasowej. W konsekwencji należy zwrócić
uwagę na to, że skarżąca obywatelka Ukrainy co prawda ubiega się o udzielenie zezwolenia na pobyt
czasowy i pracę, które jest „jednym zezwoleniem” w rozumieniu art. 2 lit. c dyrektywy 2011/98/UE
oraz art. 2 pkt 3 dyrektywy 2024/1233, jednakże ma taką możliwość tylko z uwagi na określoną
regulację prawa krajowego, której celem jest dalekosiężne (przy użyciu instrumentów legalnej
migracji) zaradzenie problemowi masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w okresie od dnia 24
lutego 2022 r., który obciążył szereg państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym w szczególności
wąską grupę państw, w której znajduje się Rzeczpospolita Polska. Dodać należy, że to rozwiązanie
krajowe pozostaje w zgodzie z zaleceniem Rady z dnia 16 września 2025 r. w sprawie skoordynowanego
podejścia do stopniowego wycofywania tymczasowej ochrony dla wysiedleńców z Ukrainy
(C/2025/5129), które w pkt A. 2. stanowi: „Państwa członkowskie powinny umożliwić osobom
korzystającym z tymczasowej ochrony na podstawie decyzji wykonawczej(UE) 2022/382 - w
szczególności w przypadku gdy dostęp do krajowego statusu prawnego nie jest możliwy - i które w
przeciwnym razie kwalifikują się do uzyskania innego statusu ustalonego w prawie unijnym, ubieganie się
o zezwolenie na mocy dyrektyw (UE) 2016/801, (UE) 2021/1883 i (UE) 2024/1233, pod warunkiem że
osoby te nie będą posiadać statusu tymczasowej ochrony jednocześnie z zezwoleniem udzielonym na
podstawie tych dyrektyw”.

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców stanowisko Rządu Rzeczypospolitej Polskiej w
postępowaniu przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w niniejszej sprawie powinno
zmierzać do wykazania, iż regulacja art. 100c oraz art. 100d ustawy specjalnej (przepisu aktualnie
stosowanego w perspektywie do dnia 4 marca 2026 r.) z uwagi na to, że ma charakter czasowy
(epizodyczny) oraz że jest uzasadniona nadzwyczajną sytuacją migracyjną w Rzeczypospolitej Polskiej,
wynikającą m. in. z napływu wysiedleńców z terytorium Ukrainy, jak również z uwagi na zakres
uprawnień wynikających z posiadania ochrony czasowej przez skarżącą obywatelkę Ukrainy, jest
możliwa do pogodzenia z przywołanymi w pytaniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we
Wrocławiu zasadami prawa Unii.

Podkreślenia wymaga, że spoczywanie terminów wynikające z art. 100d ust. 1 ustawy specjalnej w
żadnym wypadku nie jest jednoznaczne z tym, że postępowania w sprawach określonych w tym
przepisie nie są przez wojewodów prowadzone. Spoczywanie terminów nie oznacza zawieszenia
postępowania ani zaprzestania dokonywania w nim czynności. Wojewodowie od samego początku
obowiązywania tego przepisu, jak i jego poprzednika, dokładają wszelkich możliwych starań, aby w
sposób możliwie najszybszy w obecnych warunkach prowadzić postępowania w sprawach
cudzoziemców.

Należy w pełni podzielić obserwację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z pkt 45 i
następnych uzasadnienia postanowienia odsyłającego, że ograniczenie wprowadzone wpierw
przepisem art. 100c, a następnie art. 100d ustawy specjalnej, i uzasadnione skalą migracji do
Rzeczypospolitej Polskiej, jest w przypadku cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwoleń
pobytowych, którzy są beneficjentami ochrony czasowej, rekompensowane zakresem praw



ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
wynikających ze statusu takiego beneficjenta. Skarżąca obywatelka Ukrainy jeszcze w trakcie trwania
postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest beneficjentką ochrony czasowej,
i posiada w związku z tym choćby dostęp do rynku pracy w oparciu o przepis art. 22 ust. 1 ustawy
specjalnej. Jedynym wymogiem administracyjnym w takim przypadku jest następcze (w terminie 7 dni)
skierowanie przez podmiot powierzający pracę powiadomienia do powiatowego urzędu pracy o
powierzeniu pracy. Może zatem bez jakichkolwiek przeszkód realizować zamierzony cel pobytu w
postaci wykonywania pracy jeszcze przed udzieleniem jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Należy wskazać, iż art. 5 ust. 2 akapit pierwszy i trzeci dyrektywy 2011/98/UE stanowi, że właściwy
organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w
każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku, jak również, że wszelkie skutki
niepodjęcia decyzji w terminie przewidzianym w niniejszym ustępie określa się w prawie krajowym.
Treść normatywna przepisu art. 5 ust. 2 akapit pierwszy i trzeci oczekującej na implementację
dyrektywy 2024/1233, jest w istocie taka sama, z tym że termin 4 miesięcy jest zastąpiony przez termin
90-dniowy. Ustawodawca krajowy wykonał obowiązek wynikający z tych przepisów, ustanawiając w art.
112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ogólny termin załatwienia przez wojewodę sprawy udzielenia
zezwolenia na pobyt czasowy. Termin ten zgodnie z tym przepisem wynosi 60 dni. Natomiast regulacja
uzupełniająca z art. 112a ust. 2 ustawy specjalnej dotyczy rozpoczęcia biegu tego terminu i związana
jest z tym, że odpowiednie przepisy prawa Unii, w tym właśnie art. 5 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy
2011/98/UE (oraz art. 5 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy 2024/1233), początek jego biegu związują ze
złożeniem „kompletnego wniosku” przez cudzoziemca. W zgodzie z tym założeniem art. 112a ust. 2
ustawy o cudzoziemcach przewiduje, że termin załatwienia sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt
czasowy (w tym również zezwolenia na pobyt czasowy i pracę) liczony jest od momentu, w którym
wniosek jest lub staje się „kompletny” (na skutek dostarczenia przez cudzoziemca odpowiednich
dowodów) lub w którym strona pomimo wyraźnego żądania wojewody nie dostarczyła odpowiednich
dowodów w terminie wyznaczonym przez ten organ.

Należy podkreślić, że regulacja art. 112a ust. 1 i 2 ustawy specjalnej w kontekście prawidłowej
implementacji art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE (a w najbliższej perspektywie art. 5 ust. 2 dyrektywy
2024/1233) jest regulacją permanentną. Natomiast regulacja art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej to
regulacja epizodyczna, której zakres czasowy stosowania wyznacza wyraźnie brzmienie danego
przepisu. Przykładowo, epizodyczność regulacji art. 100c i art. 100d ustawy specjalnej została
podkreślona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2024 r. (sygn. akt II OSK
1628/24, LEX nr 3854974). Nie jest zatem tak, że ustawodawca na mocy tych przepisów w sposób
bezterminowy usunął z krajowego porządku prawnego terminy załatwiania spraw udzielenia zezwolenia
na pobyt czasowy, w tym zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Ustawodawca jedynie czasowo
spowodował, iż terminy te nie biegną oraz czasowo wyłączył negatywne dla wojewodów skutki
dłuższego niż oczekiwany przez prawo krajowe (permanentna regulacja art. 112a ust. 1 i 2 ustawy
specjalnej) oraz prawo Unii Europejskiej procedowania w określonych sprawach.

Zwrócić należy uwagę, iż pomimo tego, iż Rzeczpospolita Polska z pełnym poszanowaniem swoich
zobowiązań wynikających z dyrektywy 2001/55/WE, zapewniła wdrożenie instytucji ochrony czasowej
(tymczasowej ochrony) dla wysiedleńców z Ukrainy, uciekających przed skutkami działań wojennych
rozpoczętych agresją Federacji Rosyjskiej, w okresie od rozpoczęcia wojny znacząco wzrosła liczba
wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych, niebędących zezwoleniami udzielanymi bezpośrednio dla
celów urzeczywistnienia tejże ochrony czasowej. I tak, o ile w 2021 r. do wszystkich wojewodów złożono
w sumie 363 884 wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, to w 2022 r. złożono ich aż
477 273, zaś w 2023 r. jeszcze więcej, bo 489 910. Za ten wzrost w znacznej mierze odpowiada
zwiększona liczba wniosków w tych sprawach pochodzących od obywateli Ukrainy (257 857 w 2021 r.,
290 584 w 2022 r.) oraz obywateli Republiki Białorusi, których zwiększona migracja, stanowiąca w
pewnym sensie alternatywę dla poszukiwania ochrony międzynarodowej) sięga swymi źródłami
2020 r., kiedy to władze białoruskie skierowały względem społeczeństwa białoruskiego silne działania



ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
represyjne wobec protestów po wyborach prezydenckich (19 849 w 2021 r., 49 304 w 2022 r., 60 206 w
2023 r.). Są to liczby znaczące. Konieczność obsłużenia takiej dużej liczby cudzoziemców w warunkach
obowiązywania ochrony czasowej stanowi znaczące obciążenie dla aparatu państwowego.

Art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE (podobnie jak art. 5 ust. 2 dyrektywy 2024/1233) nie przewiduje
wprost skutków niedochowania przez organy państw członkowskich terminów rozpatrywania
wniosków o zezwolenia w nim określonych, odsyłając w tym zakresie do prawa krajowego danego
państwa członkowskiego. I niewątpliwie, w prawie krajowym, w przepisach, które mają charakter
regulacji permanentnych, takie skutki przewidziano. Niedochowanie terminu określonego w art. 112a
ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, czy też terminu wyznaczonego przez wojewodę na podstawie art.
36 § 1 K.p.a., skutkuje z założenia powstaniem stanu bezczynności, który może być stwierdzony w
drodze postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jako organu wyższego stopnia wydanego
na skutek rozpoznania ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., lub w drodze
prawomocnego wyroku sądu administracyjnego rozpoznającego skargę w tym przedmiocie, o której
mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Skutkiem pierwszego jest powstanie po stronie Szefa Urzędu do Spraw
Cudzoziemców obowiązku dokonania oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem
prawa czy też nie (art. 37 § 6 pkt 1 K.p.a.), zobowiązania wojewody do załatwienia sprawy, z
wyznaczeniem terminu do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone (art. 37 § 6 pkt 2 lit.
a K.p.a.), jak również zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności lub
przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub
przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 pkt 2 lit. b K.p.a.). Skutkiem drugiego, jest konieczność
zobowiązania przez sąd administracyjny wojewody do wydania decyzji w określonym terminie (art. 149
§ 1 pkt 1 P.p.s.a.) lub stwierdzenia, że wojewoda dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.),
jak również do stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 §
1a P.p.s.a.). Dodatkowym skutkiem może być wymierzenie organowi grzywny lub zasądzenie na rzecz
strony skarżącej sumy pieniężnej (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Skuteczność wyroku stwierdzającego
bezczynność jest dodatkowo zabezpieczona skargą na niewykonanie wyroku (art. 154 § 1 P.p.s.a.).
Tożsame skutki można odnieść do sytuacji, w której w drodze postanowienia Szefa Urzędu do Spraw
Cudzoziemców czy wyroku sądu administracyjnego stwierdzono by przewlekłe prowadzenie
postępowania przez wojewodę. Można jednak argumentować, że w ramach pewnej swobody w
kształtowaniu skutków niedochowania terminów określonych zgodnie z art. 5 ust. 2 dyrektywy
2011/98/UE (oraz art. 5 ust. 2 dyrektywy 2024/1233), ustawodawca krajowy, może czasowo, uznając,
iż istnieją poważne ku temu argumenty, wyłączyć występowanie określonych, ogólnych konsekwencji
niedochowania terminów ustanowionych w prawie krajowym w zgodzie z dyrektywą. I takie właśnie
czasowe wyłączenie skutków przewidują wielokrotnie już przywołane przepisy art. 100c i art. 100d
ustawy specjalnej.

Czasowy charakter spoczywania terminów załatwiania spraw oraz ograniczenia w wywodzeniu
środków prawnych służących przeciwdziałaniu opieszałości organów administracji publicznej pozwala
na sformułowanie oceny o tym, że jest to ograniczenie proporcjonalne do osiągnięcia celu, jakim jest
złagodzenie negatywnych skutków dla administracji rządowej sytuacji, w której na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się znacząca liczba cudzoziemców – obywateli państw trzecich. Jak
zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2025 r. (sygn. akt II OSK 1188/24,
LEX nr 3851488): „W utrwalonym i jednolitym orzecznictwie NSA przyjmuje się, że art. 100c i 100d nie
naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym KPP, jak również art. 6 i 13 EKPCz (zob. np. wyroki NSA
z: 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1303/24; 18
listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1355/24; 21 stycznia
2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24; 18 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2057/24; 20 lutego 2025 r., sygn. akt
II OSK 1961/24; 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24 -
CBOSA). Wskazać należy, że art. 100c i 100d ustawy o pomocy nie wyłączają prawa do sądu, ale
wprowadzają tylko jego czasowe ograniczenie i to tylko w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na
bezczynność oraz przewlekłość w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt na terytorium



ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75     kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 47 721 74 13      www.gov.pl/udsc            www.gov.pl/udsc/rodo
Rzeczypospolitej Polskiej (zob. art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4). Ograniczenie to nie jest przy tym
dowolne, ale uzasadnione sytuacją kryzysową związaną z masowym napływem wysiedleńców z Ukrainy
w związku z wojną rozpoczętą 24 lutego 2022 r. Równocześnie należy zastrzec, że sformułowane wyżej
oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z
uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości
dokonanej w zaskarżonym wyroku (por. np. wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24
oraz wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt 1123/24 - CBOSA). Tym samym, ewentualna istotna
zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności
wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d specustawy ukraińskiej. Rozwiązania legislacyjne
uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko
wówczas, gdy trwają te okoliczności. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek
przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zamiast
wielu zob. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). Konkluzja ta koresponduje
również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której
wydano ustawę, traci moc sama ustawa).

W tych warunkach wydaje się, że istnieje możliwość skutecznego argumentowania, że przywołane w
pytaniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zasady prawa Unii należy rozumieć,
jako dopuszczające do ustanowienia w prawie krajowym, w drodze aktu ustawodawczego
stanowionego przez parlament (nie zaś w drodze praktyki administracyjnej), czasowego,
uzasadnionego wyjątkową sytuacją migracyjną konkretnego państwa członkowskiego, wynikającą ze
zdarzeń obiektywnych i zewnętrznych, zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw
administracyjnych leżących w zakresie stosowania dyrektywy 2011/98/UE (oraz zastępującej ją
dyrektywy 2024/1233), oraz wiążącego się z tym ograniczenia w wywodzeniu określonych w prawie
krajowych ogólnosystemowych środków prawnych służących przeciwdziałaniu opieszałości organów
administracji publicznej (nieprzewidzianych bezpośrednio w prawie Unii), nawet jeżeli okres trwania
tych szczególnych rozwiązań prawnych był już kilkukrotnie przedłużany.

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zasadne będzie przy formułowaniu uwag pisemnych
wykorzystanie korzystnej dla Rządu Rzeczypospolitej Polskiej argumentacji sformułowanej w samym
postanowieniu odsyłającym, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sam poddaje
pod rozwagę Trybunału Sprawiedliwości orzeczenie, iż rozwiązania prawne wynikające z art. 100c i art.
100d ustawy specjalnej dają się pogodzić z zasadą proporcjonalności, lojalnej współpracy i
skuteczności oraz prawa do „dobrej administracji”.


                                                                          Z poważaniem

                                                                     wz. Arkadiusz Szymański
                                                                     DYREKTOR GENERALNY

                                                                     /podpisano elektronicznie/




Do wiadomości:
- Pani Jolanta Zaborska – Dyrektor Departamentu Prawnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i
Administracji.




ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl     Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 47 721 74 13     www.gov.pl/udsc              www.gov.pl/udsc/rodo
