# Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców | DPM.0738.49.2022 | 15.06.2022
# Załącznik do pisma DPM.0738.49.2022 - DPM.0738.29.2022_Pismo_Szefa_Urzędu_do_Spraw_Cudzoziemców
# źródło tekstu: warstwa tekstowa oryginału
# dokument: https://glos-migranta.eu/dokumenty/udsc-dpm-0738-49-2022-06-15-zal-01-dpm-0738-29-2022-pismo-szefa-urzedu-do-s.pdf

                                                                                      Warszawa, dn. 20.04.2022 r.




 DPM.0738.29.2022/MB




                                                         Pani/Pan
                                                         Dyrektor
                                                         Wydziału właściwego do spraw cudzoziemców
                                                         Urzędu Wojewódzkiego

                                                         - wszyscy-


         Szanowna Pani Dyrektor,

         Szanowny Panie Dyrektorze,

         Uprzejmie informuję o wejściu w życie ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o
pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830). Jest to pierwsza duża nowelizacja ustawy z dnia 12 marca
2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
(Dz. U. poz. 583 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą specjalną”, i jako projekt przyjęty przez Radę
Ministrów była już Państwu sygnalizowana w piśmie nr DPM.0738.24.2022 z dnia 5 kwietnia 2022 r.
         Ustawa nowelizująca dokonuje zmian nie tylko w ustawie specjalnej, ale również w szeregu
innych ustaw, w tym w szczególności w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z
2021 r. poz. 2354, z późn. zm.), i wprowadzana nią regulacja ma również bezpośrednie znaczenie dla
funkcjonowania kierowanych przez Państwa wydziałów.


         Data wejścia w życie ustawy nowelizującej
         Zasadniczo ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z
mocą od dnia 24 lutego 2022 r. (tak jak wcześniej ustawa specjalna i jej dotychczasowe nowelizacje),
jednakże większość przepisów istotnych z punktu widzenia funkcjonowania kierowanych przez
Państwa wydziałów weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia ustawy (art. 33 pkt 2
ustawy nowelizującej). Ogłoszenie ustawy nowelizującej w Dzienniku Ustaw nastąpiło w dniu 14
kwietnia 2022 r., stąd też przepisy pozostające w zakresie Państwa zainteresowania weszły zasadniczo
w życie z dniem 15 kwietnia 2022 r. Wyjątki od tej zasady zostaną wyszczególnione w niniejszym piśmie.




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75   kierownictwo@udsc.gov.pl    Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 22 601 74 13    www.gov.pl/udsc             www.udsc.gov.pl/rodo
         Uzupełnienie katalogu bezterminowych tytułów pobytowych w art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy
specjalnej



         W art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy specjalnej znajduje się katalog tytułów pobytowych, z których
posiadaniem wiąże się wyłączenie uprawnienia obywatela Ukrainy do pobytu uznawanego za legalny w
okresie 18 miesięcy (art. 2 ust. 1). W dotychczasowym brzmieniu tego przepisu brakowało zgody na
pobyt ze względów humanitarnych (art. 348 ustawy o cudzoziemcach), która jest bezterminowym
tytułem pobytowym (podobnie jak większość tytułów zawartych w tym katalogu). Ustawodawca
wypełnił tę lukę i dodał w art. 2 ust. 3 pkt 1 nową literę g. Przepis wprowadzający tę nową jednostkę
redakcyjną wszedł w życie z mocą wsteczną od dnia 24 lutego 2022 r.




         Wprowadzenie podstawy do pomijania wymogu, o którym mowa w art. 142 ust. 1 pkt 3 ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w przypadku, gdy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy
w celu prowadzenia działalności gospodarczej ubiega się obywatel Ukrainy, który wykonuje działalność
gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej


         W art. 42 ustawy specjalnej został dodany nowy ust. 12, który ustanawia czasową (od dnia 15
kwietnia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r.) podstawę do tego, by w postępowaniach w sprawie
udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 142 ust. 1
ustawy o cudzoziemcach) pomijać (nie stosować) wymogu określonego w art. 142 ust. 1 pkt 3 ustawy
o cudzoziemcach. Wymóg ten dotyczy jakości prowadzonej przez cudzoziemca lub przez spółkę, w
której cudzoziemiec jest wspólnikiem, działalności gospodarczej, wskazującej na kondycję
przedsiębiorcy. Zgodnie z tym przepisem podmiot prowadzący działalność gospodarczą w roku
podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt
czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej powinien osiągnąć dochód nie niższy niż 12-
krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w województwie,
w którym podmiot ten ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, w roku poprzedzającym złożenie wniosku,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia
26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z
2021 r. poz. 2224 z późn.), lub powinien zatrudniać na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu
pracy co najmniej przez okres 1 roku poprzedzającego złożenie wniosku co najmniej 2 pracowników
będących obywatelami polskimi lub cudzoziemcami, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z
dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 690 z
późn. zm.), lub też wykazać, że posiada środki pozwalające na spełnienie w przyszłości tych warunków,
lub wykazać, że prowadzi działania pozwalające na spełnienie w przyszłości tych warunków, w
szczególności przyczyniające się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania



ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75   kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 22 601 74 13    www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy. Warunkami niestosowania art. 142 ust. 1 pkt 3
ustawy o cudzoziemcach jest w świetle art. 42 ust. 12 ustawy specjalnej to, że o udzielenie zezwolenia
na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej ubiega się obywatel Ukrainy oraz to,
że wykonuje on działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o
Działalności Gospodarczej. Przepis art. 42 ust. 12 ustawy specjalnej nie będzie miał zatem
zastosowania do sytuacji, w których o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia
działalności gospodarczej będzie ubiegał się obywatel Ukrainy w związku z byciem wspólnikiem w
spółce handlowej (w tym przypadku, zgodnie z art. 142 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, jakość
prowadzonej przez spółkę działalności będzie podlegać ocenie z punktu widzenia spełnienia wymogu z
art. 142 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach), jak również do sytuacji, w której celem pobytu obywatela
Ukrainy jest wykonywanie pracy poprzez pełnienie funkcji w zarządzie spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, którą utworzył lub której udziały lub akcje objął lub nabył, lub
prowadzenie spraw spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej przez komplementariusza, lub
działanie w charakterze prokurenta (art. 142 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach). Pragnę podkreślić, że
przepis art. 42 ust. 12 ustawy specjalnej ma zastosowanie również w postępowaniach w sprawie
udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, które w dniu wejścia w życie przepisu go wprowadzającego
(w dniu 15 kwietnia 2022 r.) już pozostawały w toku. Czasowy charakter tego zwolnienia z wymogu
oznacza, że – przy założeniu braku nowelizowania art. 42 ust. 12 ustawy specjalnej – jeżeli
postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie zostanie zakończone do dnia 31
grudnia 2022 r., to w dalszym okresie w tym postępowaniu będzie należało stosować przepis art. 142
ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach wobec obywatela Ukrainy, który wykonuje działalność
gospodarczą na podstawie wpisu do CEiDG.


         Wprowadzenie wyjątku od podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia
zezwolenia na pobyt czasowy wynikającej z art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach


         W art. 42 ust. 13 ustawy specjalnej wprowadzona została nowa szczególna regulacja, która ma
umożliwić obywatelom Ukrainy, którzy chcą wykonywać pracę jako kierowcy w transporcie
międzynarodowym ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w przypadkach, w
których korzystają oni z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak już bowiem
wskazywano kilkukrotnie, w związku z inwazją rosyjską na terytorium Ukrainy oraz wywołanym nią
masowym napływem cudzoziemców (w szczególności obywateli Ukrainy) na terytorium państw
członkowskich Unii Europejskiej została na mocy decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4
marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5
dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE L 71, z
4.3.2022, str. 1–6) uruchomiona instytucja ochrony czasowej, o której mowa w dyrektywie Rady
2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej
ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę



ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75   kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 22 601 74 13    www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego
następstwami (Dz. Urz. WE L 212 z 07.08.2001). Ochrona czasowa w polskim porządku prawnym, w
odniesieniu do sytuacji napływu cudzoziemców z terytorium Ukrainy, została wdrożona dwutorowo.
Zdecydowana większość cudzoziemców objętych zakresem obligatoryjnym art. 2 ust. 1 i 2 decyzji
wykonawczej objęta jest zakresem ustawy specjalnej, która przewiduje w art. 2 ust. 1 uprawnienie do
pobytu wynoszącego 18 miesięcy (pobyt uznawany za legalny) oraz towarzyszące mu uprawnienia.
Cudzoziemcy ci – zgodnie z art. 2 ust. 6 – 9 ustawy specjalnej, uważani są za korzystających z ochrony
czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pozostali cudzoziemcy, którzy objęci są zakresem
art. 2 ust. 1 i 2 decyzji wykonawczej, a do których nie mają zastosowania przepisy ustawy specjalnej,
mogą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzystać z ochrony czasowej w oparciu o przepisy
ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1108 z późn. zm.) oraz przepisy ustaw materialnych, przewidujących
określone uprawnienia dla takich osób. W dotychczasowej korespondencji (po raz ostatni w piśmie
Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr DPM.0738.28.2022/KR z dnia 15 kwietnia 2022 r. do Wydziału
Spraw Cudzoziemców Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego i do wiadomości dyrektorów wszystkich
pozostałych właściwych w sprawach cudzoziemców wydziałów w urzędach wojewódzkich) Urząd do
Spraw Cudzoziemców zajmował stanowisko, że osoby, które objęte są ochroną czasową nie mogą
ubiegać się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i decydująca jest w tym zakresie data, w której
cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie tego zezwolenia, albowiem art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy o
cudzoziemcach przewiduje wówczas podstawę do odmowy wszczęcia postępowania. Tym samym,
jeżeli pobyt obywatela Ukrainy uznaje się za legalny w okresie 18 miesięcy licząc od dnia 24 lutego 2022
r. na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy specjalnej, to jednocześnie uznaje się go za korzystającego na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej (art. 2 ust. 6 ustawy specjalnej), a w
konsekwencji – w świetle brzmienia art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach – osoba taka nie może
ubiegać się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (nie może skutecznie zainicjować postępowania
w tej sprawie w trakcie pobytu wynikającego z korzystania z ochrony czasowej). W związku z tym, że
istnieje potrzeba rozwiązania bardzo istotnego z gospodarczego punktu widzenia problemu ukraińskich
kierowców w transporcie międzynarodowym w oparciu o szereg równoległych rozwiązań w systemie
prawa, ustawodawca zdecydował się na to, aby wprowadzić wyjątek do zasady niemożności ubiegania
się przez obywateli Ukrainy beneficjentami ochrony czasowej na podstawie ustawy specjalnej o
udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach. W nowym
ust. 13 w art. 42 ustawy specjalnej przewiduje się zatem, że wspominanego już art. 99 ust. 1 pkt 4
ustawy o cudzoziemcach, w zakresie, w jakim przepis ten odwołuje się do udzielenia ochrony czasowej,
nie stosuje się w przypadku, gdy obywatel Ukrainy ubiega się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy
i pracę, i celem jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy jako
kierowca wykonujący międzynarodowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6
września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm.) lub niezarobkowy
międzynarodowy przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 6 tej ustawy. Jeżeli idzie o kwestię, o jaką



ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
pracę chodzi w tym zwolnieniu to przepis art. 42 ust. 13 ustawy specjalnej bazuje na sygnalizowanym
już Państwu art. 42 ust. 4a tej ustawy, który został wprowadzony na mocy ustawy z dnia 23 marca 2022
r. o szczególnych regulacjach w zakresie transportu i gospodarki morskiej w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium Ukrainy (Dz. U. poz. 684). Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym
za międzynarodowy transport drogowy uznaje się podejmowanie i wykonywanie działalności
gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się
również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy
czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy
Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast za niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy, zgodnie z
art. 4 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, uznaje się przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd
pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego
do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany
przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej,
spełniający łącznie następujące warunki:
    a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego
         pracowników,
    b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
    c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością
         przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione,
         wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz
         osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także
         przewóz pracowników i ich rodzin,
    d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług
         turystycznych.
         Tym samym osobą, o której mowa w art. 42 ust. 13 ustawy specjalnej będzie obywatel Ukrainy,
który zamierza wykonywać pracę jako kierowca na rzecz przedsiębiorcy będącego przewoźnikiem
drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym, w którego zakres obowiązków
wchodzić będzie realizacja przewozów osób lub rzeczy, które będą odbywały się z przekroczeniem
granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
         Należy również wyrazić przekonanie, że o ile przepis wprowadzający art. 42 ust. 13 ustawy
specjalnej wszedł w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia ustawy nowelizującej, to jego
zakresem objęte są również przypadki wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę
złożonych przed tą datą przez wskazane powyżej osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy specjalnej. Tym samym w takich przypadkach brak jest
podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia
zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
         Nowy rodzaj zezwolenia na pobyt czasowy – dla posiadaczy wiz krajowych wydanych w celu
humanitarnym


         Ustawa nowelizująca wprowadziła do ustawy o cudzoziemcach nowy art. 186 ust. 1 pkt 9, który
przewiduje podstawę materialnoprawną udzielenia nowego rodzaju zezwolenia na pobyt czasowy ze
względu na inne okoliczności. Przepisy wprowadzające przepisy dotyczące tego zezwolenia weszły w
życie z dniem 15 kwietnia 2022 r., a zatem w dniu następującym po dniu ogłoszenia ustawy
nowelizującej.
         Kumulatywne przesłanki udzielenia tego nowego rodzaju zezwolenia na pobyt czasowy są
następujące:
         Po pierwsze, cudzoziemiec musi przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na
podstawie wizy krajowej wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy o
cudzoziemcach, tj. w celu przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub
zobowiązania międzynarodowe. W tym kontekście uprzejmie przypominam, iż w dalszym ciągu
obowiązuje art. 15zd ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z
zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz
wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.). Zgodnie z tym
przepisem jeżeli ostatni dzień okresu pobytu cudzoziemca na podstawie wizy krajowej przypada w
okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego w związku z zakażeniami
wirusem SARS-CoV-2, okres pobytu na podstawie tej wizy oraz okres ważności tej wizy ulega
przedłużeniu z mocy prawa do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który
obowiązywał jako ostatni. Stan zagrożenia epidemicznego, na mocy § 1 rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu
zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433 z późn. zm.) został ogłoszony w okresie od dnia 14 marca
2020 r. Następnie, stan zagrożenia epidemicznego został odwołany na podstawie § 1 rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej
stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 490). Jednocześnie, na mocy § 1 rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu
epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 340) został ogłoszony w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania
stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stan epidemii nie został do chwili obecnej
odwołany. Tym samym cudzoziemcy będący posiadaczami wiz krajowych, których okres pobytu
zakończyłby się w okresie od dnia 14 marca 2020 r. (a które to wizy krajowe zostały wydane w celu, o
którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy o cudzoziemcach), mogą skorzystać z tego przedłużenia
wiz krajowych, aby ubiegać się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 186
ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach.
         Po drugie, cudzoziemiec musi posiadać obywatelstwo państwa określonego w przepisach
wydanych na podstawie art. 186 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten ustanawia delegację
ustawową dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia



ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75   kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 22 601 74 13    www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
obywatelstw, których posiadanie będzie uprawniać do ubiegania się nowe zezwolenie. W chwili obecnej
trwają prace nad stosownym projektem rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W projekcie tym przewiduje się, że osoby posiadające obywatelstwo Republiki Białorusi będą mogły
ubiegać się o udzielenie zezwolenia. Należy jednocześnie podkreślić, iż to właśnie z myślą o
obywatelach tego państwa, którzy w okresie od sierpnia 2020 r., gdy na społeczeństwo białoruskie
spadła fala represji w wyniku protestów po wyborach prezydenckich, uzyskiwali masowo wizy w celu, o
którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy o cudzoziemcach, tworzono przedmiotową regulację
ustawową. Początkowo znajdowała się ona (w nieco innym kształcie) w projekcie ustawy o zmianie
ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (UC87), który oczekuje na przyjęcie przez Radę
Ministrów (projekt ustawy był Państwu sygnalizowany w piśmie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców
nr DPM.0738.42.2021 z dnia 30 listopada 2021 r.). W związku z koniecznością pilnego przyjęcia tej
regulacji została przeniesiona do innego projektu ustawy. Należy jednocześnie podkreślić, że
preferencyjna podstawa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy została zaprojektowana z myślą o
osobach, które mają problemy w adaptacji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i przez to
standardowe wymogi migracyjne mogą być dla nich trudne do zrealizowania, a jednocześnie nie
zdecydowały się te osoby na to, aby ubiegać się o udzielenie ochrony międzynarodowej. W okresie od
dnia 10 sierpnia 2020 r. do dnia 8 kwietnia 2022 r. organy polskie wydały obywatelom Republiki Białorusi
aż 31 415 wiz krajowych w celu przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub
zobowiązania międzynarodowe. Nie może budzić wątpliwości, że to jest grupa docelowa nowych
rozwiązań ustawowych.
         Należy jednocześnie podkreślić, że do czasu wydania stosownego rozporządzenia Ministra
Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 186 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach jako przepis
częściowo pusty (nie jest jeszcze dopełniony poprzez określenie obywatelstw, których posiadanie
uprawnia do ubiegania się o udzielenie tego zezwolenia) nie nadaje się do stosowania. W tej sytuacji w
przypadku kierowania do Państwa wydziałów zapytań ze strony organizacji białoruskich lub osób
indywidualnych, które będą dotyczyły nowej regulacji ustawowej, proszę o udzielanie takiej informacji,
że o nowy rodzaj zezwolenia na pobyt czasowy będzie można ubiegać się po wydaniu i wejściu w życie
rozporządzenia wydawanego na podstawie art. 186 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach, co powinno
nastąpić w najbliższym czasie. Gdyby jednak w okresie do dnia wejścia w życie stosownego
rozporządzenia wpłynęły do Państwa wydziałów wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy
pochodzące od osób o obywatelstwie białoruskim, z literalnym powołaniem się przez wnioskodawców
na okoliczność przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy krajowej w celu
przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe,
i istniałaby proceduralna możliwość wydania decyzji w sprawie, to proszę o wstrzymanie się z
wydaniem decyzji co do istoty sprawy do momentu aż wejdzie w życie stosowne rozporządzenie. O
przebiegu procesu legislacyjnego dotyczącego projektu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji będzie Państwo na bieżąco informowani.




ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
         Wskazać jednocześnie należy, że to nowe zezwolenie na pobyt czasowy kształtują następujące
dodatkowe elementy:
        brak przypisanych podstawie z art. 186 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach wymogów
         dodatkowych wynikających z art. 188 tej ustawy – wskazane powyżej przesłanki kumulatywne
         (przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy krajowej wydanej w
         celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy o cudzoziemcach, bezpośrednio przed
         złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz posiadanie obywatelstwa
         określonego w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw wewnętrznych wydanego na
         podstawie art. 186 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach) są wyłącznymi przesłankami
         materialnoprawnymi udzielenia zezwolenia;
        podstawy odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 186 ust. 1
         pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, kształtuje art. 191 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, któremu zostało
         nadane nowe brzmienie – w konsekwencji relewantne podstawy odmowy udzielenia
         zezwolenia na pobyt czasowy w ramach decyzji związanej to te wynikające z art. 100 ust. 1 pkt
         1 – 4 oraz 8 i 9 ustawy o cudzoziemcach;
        zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach,
         zgodnie z nowym przepisem art. 190 pkt 5 tej ustawy będzie udzielać się na sztywny okres 3
         lat;
        podobnie jak zezwoleń określonych w art. 190 pkt 3 i 4 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia
         będzie udzielać się jednorazowo;
        podstawy cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 9 ustawy
         o cudzoziemcach nie zostały w art. 192 tej ustawy zmodyfikowane względem ogólnych
         podstaw określonych w art. 101 tej ustawy;
        za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 9 ustawy o
         cudzoziemcach nie będzie pobierać się opłaty skarbowej w związku ze zmianą pkt 1 w kolumnie
         4 ustępu 2 części III załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej;
        wydanie karty pobytu cudzoziemcowi, któremu udzielono zezwolenia na pobyt czasowy, o
         którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach nie będzie podlegać opłacie za
         wydanie tego dokumentu, o której mowa w art. 235 ustawy o cudzoziemcach (nowe brzmienie
         art. 236 pkt 1b ustawy o cudzoziemcach).


         Wydawanie polskich dokumentów podróży dla cudzoziemca posiadaczom nowego rodzaju
zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach (zmiana
brzmienia art. 252 ustawy o cudzoziemcach).


         Dodatkowo należy wskazać, że ustawa nowelizująca dokonała jeszcze jednej zmiany w ustawie
o cudzoziemcach, która dotyczy tego nowego rodzaju zezwolenia na pobyt czasowy, albowiem w
związku ze zmianą brzmienia art. 252 ustawy cudzoziemiec, któremu takiego zezwolenia udzielono,



ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75     kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 22 601 74 13      www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
będzie uprawniony do tego, aby uzyskać polski dokument podróży dla cudzoziemca. Zezwolenie na
pobyt czasowy, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach dołączy do katalogu
tytułów pobytowych, które już obecnie znajdują się w art. 252 ustawy o cudzoziemcach, tj. zezwolenia
na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zgody na pobyt ze
względów humanitarnych oraz ochrony uzupełniającej. Oczywiście, samo posiadanie tego rodzaju
zezwolenia nie będzie samodzielną przesłanką wydania jego posiadaczowi polskiego dokumentu
podróży dla cudzoziemca, albowiem w dalszym ciągu zastosowanie będzie mieć tutaj wymóg, że
cudzoziemiec utracił swój dokument podróży albo że dokumentu podróży cudzoziemca uległ
zniszczeniu bądź utracił ważność (art. 252 we wstępie do wyliczenia), a jednocześnie nie jest możliwe
otrzymanie przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży. Pragnę jednocześnie podkreślić, że
wejście w życie przepisu wprowadzającego zmianę brzmienia art. 252 ustawy o cudzoziemcach oraz
powiązanego z tym przepisem art. 258 ust. 1 tej ustawy, zostało opóźnione do dnia 1 stycznia 2023 r.
Ma to m. in. związek z trudnościami w wytworzeniu w 2022 r. blankietów dla tego rodzaju dokumentów,
które nakazują czasowe powstrzymanie się od powiększania katalogu cudzoziemców uprawnionych do
ich uzyskania. Stąd też złożenie w najbliższych miesiącach (przy założeniu, że nastąpi to zaraz po
udzieleniu nowego rodzaju zezwolenia na pobyt czasowy) przez posiadacza tego zezwolenia wniosku
o wydanie polskiego dokumentu podróży powinno spotkać się z decyzją odmowną wojewody, tak jak w
każdym przypadku, w którym z takim wnioskiem wystąpi cudzoziemiec, który nie posiada stosownego
(określonego w art. 252 ustawy o cudzoziemcach) tytułu pobytowego. Rekomenduję jednocześnie, aby
w przypadku konieczności wydania takiej decyzji odmownej na przestrzeni 2022 r. pouczyć adresata
decyzji o tym, że relewantny stan prawny zmieni się z dniem 1 stycznia 2023 r. i wówczas – w przypadku
wykazania, że nie posiada ważnego dokumentu podróży (w wyniku utraty, uszkodzenia albo utraty
ważności) i nie ma możliwości otrzymania nowego dokumentu podróży – będzie mógł uzyskać polski
dokument podróży dla cudzoziemca.




         Wydawanie wiz krajowych przez Ministra Spraw Zagranicznych cudzoziemcom przebywającym
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

         Ustawa nowelizująca wprowadziła do ustawy o cudzoziemcach zupełnie nową konstrukcję
prawną polegającą na tym, że minister właściwy do spraw zagranicznych (Minister Spraw
Zagranicznych) będzie organem właściwym do wydawania wiz krajowych cudzoziemcom, którzy już
przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Takie szczególne rozwiązanie uzasadnione jest
tym, że w wyniku konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy w bardzo krótkim czasie utracono
możliwość wydawania wiz, w szczególności wiz krajowych, w polskich urzędach konsularnych, zaś
możliwość wydawania tychże wiz stanowiła jeden z podstawowych komponentów systemu
przyjmowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemców (obywateli państw trzecich). W
samym tylko 2021 r. polskie urzędy konsularne na terytorium Ukrainy wydały przeszło 760 tys. wiz
krajowych. Oczywiście charakterystyczne dla takich państw jak Ukrainy czy Republika Białorusi jest to,



ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
że ich obywatele (choćby z racji bliskości geograficznej) decydowali się na to, aby uzyskiwać wizy nie
tylko dla celów pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale również dla celów
związanych z kontynuacją pobytu (powrót do domu w celu uzyskania kolejnej wizy). Dlatego też
należało wypracować taki zestaw rozwiązań, który pozwoli na to, aby obciążenie wynikające z
natychmiastowej faktycznej likwidacji tego komponentu systemu rozłożyć na możliwie największą
liczbę elementów w systemie prawa i wykorzystać potencjał struktur państwa w sposób możliwie
najbardziej efektywny. Stąd też zdecydowano się na to, aby Minister Spraw Zagranicznych mógł
wydawać wizy krajowe (wizy długoterminowe, które podlegają tylko minimalnej harmonizacji w prawie
Unii Europejskiej) cudzoziemcom przebywającym już na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tak, aby
móc przedłużyć legalność ich pobytu. W dotychczasowym stanie prawnym Minister Spraw
Zagranicznych był uprawniony do wydawania wiz (krajowych oraz Schengen), jeżeli o ich wydanie
wystąpiono w państwie określonym w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw zagranicznych
wydanym na podstawie art. 66 ust. 8 ustawy o cudzoziemcach, przy czym sam wniosek składany jest
w takim przypadku za pośrednictwem konsula (art. 66 ust. 1a i ust. 1b ustawy o cudzoziemcach) i tenże
konsul w postępowaniu w sprawie o wydanie wizy dokonuje określonych czynności. W chwili obecnej
temu trybowi podlegają wnioski o wydanie wizy krajowej lub wizy Schengen złożone na terytorium
Republiki Białorusi (co wynika z załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 28
maja 2021 r. w sprawie państw, w których cudzoziemcy mogą składać wnioski o wydanie wizy przez
ministra właściwego do spraw zagranicznych /Dz. U. poz. 993/). Oprócz tego w dotychczasowym stanie
prawnym Minister Spraw Zagranicznych posiadał kompetencję do wydania wizy krajowej członkowi
misji dyplomatycznej lub urzędu konsularnego państwa obcego lub innej osoby z nimi pod względem
przywilejów i immunitetów na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów
międzynarodowych, a także członkom ich rodzin (art. 66 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach).
         Nowy art. 79a ustawy o cudzoziemcach przewiduje w tym kontekście zupełnie nowy tryb
wydawania wiz krajowych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych cudzoziemcom
przebywającym już na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Regulację ustawową należy ocenić jako
bardzo elastyczną, dostosowaną do potrzeb związanych z czasowym uruchamianiem tego trybu
wydawania wiz krajowych. Minister Spraw Zagranicznych w postępowaniu dotyczącym wydawania wizy
krajowej będzie stosował przepisy ustawowe: ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm./)(w tym drugim
przypadku w granicach określonych przez art. 10 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach), a w zakresie
nieuregulowanym przepisami działu IV ustawy o cudzoziemcach również przepisy rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego
Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy)(Dz. Urz. UE L 243 z 15.09.2009 r., str. 1, z późn. zm.),
zwanego dalej: „rozporządzeniem 810/2009”. Jednakże granice stosowania tego trybu określone
zostaną w całości w rozporządzeniu, które każdorazowo będzie wydawane przez ministra właściwego
do spraw zagranicznych na podstawie art. 79a ust. 6 – 8 ustawy o cudzoziemcach. Należy podkreślić,
że od wydania tego rozporządzenia zależeć będzie w całości to, czy Minister Spraw Zagranicznych



ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
będzie mógł realizować swoją kompetencję do wydawania wiz krajowych cudzoziemcom
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli rozporządzenie to zostanie wydane to
zakresem obligatoryjnej regulacji tego aktu wykonawczego zostaną, zgodnie z art. 79a ust. 6 ustawy o
cudzoziemcach, objęte:
        okres lub okresy, w których cudzoziemcy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
         mogą składać do ministra właściwego do spraw zagranicznych o wydanie wiz krajowych;
        państwa, których obywatele przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą
         składać wnioski do ministra właściwego do spraw zagranicznych o wydanie wiz krajowych.
Dodatkowo, w tym akcie wykonawczym będzie można również – zgodnie z art. 79a ust. 7 ustawy o
cudzoziemcach – określić (zakres fakultatywnej regulacji):
        dodatkowe warunki, w szczególności dotyczące celów wydawania wiz krajowych, o których
         mowa w art. 60 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, po spełnieniu których cudzoziemcy
         przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą składać wnioski do ministra
         właściwego do spraw zagranicznych o wydanie wiz krajowych;
        zakres czynności, jakie przedsiębiorca, który prowadzi działalność obejmującą czynności,
         których dokonują usługodawcy zewnętrzni, o których mowa w art. 43 rozporządzenia 810/2009,
         może dokonywać w postępowaniu w sprawie wydania wizy krajowej.
Tym samym przykładowo (tylko dla celów ilustracyjnych – w żadnym wypadku nie determinuje to
kierunku prac nad przyszłym rozporządzeniem) w rozporządzeniu Ministra Spraw Zagranicznych będzie
należało określić, że wnioski o wydanie wizy krajowej mogą być składane do tego ministra w okresie od
dnia 1 czerwca 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. przez obywateli Ukrainy (zakres obligatoryjny regulacji
– art. 79a ust. 6), a wizy te mają być wydane w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 6 ustawy o
cudzoziemcach, i celem pobytu ma być wykonywanie pracy jako kierowca wykonujący międzynarodowy
transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
lub niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 6 tej ustawy (zakres
fakultatywny regulacji – art. 79a ust. 7 pkt 1).
         Wskazać należy, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż Minister Spraw Zagranicznych
będzie w procesie wydawania wiz krajowych wspomagany przez jednego z przedsiębiorców, który może
realizować takie czynności jak usługodawcy zewnętrzni, o których mowa w art. 43 rozporządzenia
810/2009. O tym, jak wygląda wdrożenie nowego art. 79a ustawy o cudzoziemcach dla celów wsparcia
legalizacji pobytu cudzoziemców będziecie Państwo powiadamiani w dalszej korespondencji oraz w
komunikatach na stronach internetowych zainteresowanych urzędów.




ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75      kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 22 601 74 13       www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
         Bieg terminów w poszczególnych rodzajach spraw załatwianych przez wojewodów na
podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach

         Ustawa nowelizująca wprowadziła do ustawy specjalnej nowy art. 100c, który obowiązuje od
dnia 15 kwietnia 2022 r. Przepis ten przewiduje regulację w następujących przedmiotach:
        zawieszenie biegu już rozpoczętych terminów na załatwianie określonych spraw w
         postępowaniach przed wojewodami oraz spowodowanie, że takie terminy nie rozpoczną biegu
         – na okres od dnia 15 kwietnia 2022 r. (data wejścia w życie przepisu) do dnia 31 grudnia
         2022 r. (w związku z pojawiającymi się w ostatnich dniach wątpliwościami pragnę podkreślić,
         że przepis dotyczy wyłącznie terminów na załatwianie spraw przez wojewodę określonych w
         przepisach    ustawy        o     cudzoziemcach      lub    w     przepisach     Kodeksu   postępowania
         administracyjnego, a nie dotyczy terminów ustawowych na dokonywanie w postępowaniach
         przed wojewodami czynności przez stronę jak przykładowo: usunięcie braku formalnego
         wniosku, wniesienie zażalenia, wniesienia odwołania itd.);
        wyłączenie stosowania w powyższym okresie przepisów o bezczynności organu oraz o
         obowiązku powiadamiania strony postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie;
        wyłączenie możliwości wymierzania grzywien oraz zasądzania sum pieniężnych od wojewody
         na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych w przepisach prawa;
        zakaz wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynność lub przewlekłości z
         zaprzestania czynności wojewody w postępowaniu w określonych sprawach lub z dokonywania
         tych czynności z opóźnieniem w powyższym okresie.
         Sprawy, których dotyczy przepis to zgodnie z art. 100c ust. 1 ustawy specjalnej sprawy:
     1. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy;
     2. zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę;
     3. zmiany zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym
          wysokich kwalifikacji;
     4. cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy;
     5. udzielenia zezwolenia na pobyt stały;
     6. cofnięcia zezwolenia na pobyt stały;
     7. udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej;
     8. cofnięcia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
         Pragnę przypomnieć, że z dniem 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia
2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 91), która
dokonała uregulowania na nowo długości (60 dni lub 6 miesięcy) i zasad biegu terminów w niektórych
powyższych rodzajach spraw, tj.:
        w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (art. 112a ust. 1 – 3 ustawy o
         cudzoziemcach);




ul. Taborowa 33        tel. 47 721 76 75        kierownictwo@udsc.gov.pl    Klauzula RODO
02-699 Warszawa        fax 22 601 74 13         www.gov.pl/udsc             www.udsc.gov.pl/rodo
        w sprawach zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (art. 112a ust. 1 i 2 w zw. z art. 120a
         ust. 3 ustawy o cudzoziemcach);
        w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt stały (art. 210 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach);
        w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (art.
         210 ust. 1 i 2 w zw. z art. 223 ustawy o cudzoziemcach).
         Uprzejmie przypominam, że zagadnienia związane z biegiem tych terminów, jak również
zagadnienia przejściowe w odniesieniu do postępowań trwających w dacie wejścia w życie ustawy z
dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw zostały
przedstawione w piśmie Departamentu Prawa Migracyjnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr
DPM.0738.1.2022/MB (1) z dnia 17 stycznia 2022 r. Jak wiadomo, przepisy te początek biegu terminu
na załatwienie sprawy przez wojewodę wiążą ze zdarzeniami, które dotyczą realizacji przez stronę
postępowania obowiązków o charakterze formalnym oraz obowiązków proceduralnych związanych ze
współdziałaniem z wojewodą z wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy. Rozpoczęcie biegu
terminu 60-dniowego określonego w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach na załatwienie sprawy
zależne będzie od wystąpienia 3 zdarzeń, które immanentnie związane są z wszczęciem postępowania
w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i jego przebiegiem:
        osobiste złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy lub następcze osobiste
         stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim (chyba, że nie stosuje się wobec cudzoziemca
         będącego stroną postępowania wymogu osobistego stawiennictwa);
        złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie jest obarczony brakami
         formalnymi lub następcze uzupełnienie braków formalnych;
        przedłożenie dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i
         okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy
         (jednoczesne ze złożeniem wniosku lub następcze) lub też bezskuteczny upływ terminu
         wyznaczonego przez wojewodę na ich przedłożenie.
         Analogiczne rozwiązania przewidziano w przypadku biegu terminu 6-miesięcznego na
załatwienie sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt stały oraz sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt
rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Nieco zmodyfikowane zasady dotyczą zaś (z uwagi na
ich odrębność proceduralną) postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu
wykonywania pracy w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa (art. 139a ust. 1 ustawy o
cudzoziemcach) oraz w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu mobilności
długoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż, w
ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa (art. 139o ust. 1 ustawy o cudzoziemcach).
         Tym samym jeżeli zdarzenie wyznaczające początek biegu terminu określonego w tych
przepisach wypadłoby w okresie od dnia 15 kwietnia 2022 r., to na mocy art. 100c ust. 1 ustawy
specjalnej termin na załatwienie sprawy nie rozpocznie swojego biegu do dnia 31 grudnia 2022 r. (o ile
oczywiście do tego czasu wojewoda nie załatwi sprawy). Jeżeli zaś takie zdarzenie wypadło w okresie
przed dniem 15 kwietnia 2022 r. to wówczas bieg tego terminu ulega zawieszeniu z tym dniem.



ul. Taborowa 33       tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa       fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
         W pozostałym zakresie spraw termin na ich załatwienie określa art. 35 § 3 Kodeksu
postępowania administracyjnego. W tym przypadku zawieszenie biegu terminów uzależnione jest od
tego, czy rozpoczęły one swój bieg przed dniem 15 kwietnia 2022 r. Jeżeli zaś miałyby rozpocząć swój
bieg w okresie od tej daty, to wówczas nie rozpoczynają one swojego biegu.
         Pragnę podkreślić, że skutek dla biegu terminów załatwiania spraw w postępowaniach przed
wojewodami wynikający z art. 100c ust. 1 ustawy specjalnej dotyczy wszystkich postępowań w tych
sprawach bez względu na obywatelstwo ich stron. Tym samym pomimo tego, że przepis znajduje się w
ustawie specjalnej, która zasadniczo kształtuje sytuację prawną obywateli Ukrainy (częstokroć
odmiennie niż w przepisach ogólnych), to akurat w tym przypadku zakres regulacji nie jest ograniczony
poprzez obywatelstwo stron.
         Jednocześnie, wbrew obiegowym opiniom, które pojawiły się w ostatnich dniach, pragnę
podkreślić, że skutkiem przepisu art. 100c nie jest zaprzestanie procedowania w określonych w nim
sprawach przez wojewodów (pośrednio potwierdzenie takiej tezy wynika z art. 100c ust. 2).
Postępowania powinny być w miarę możliwości organizacyjnych i kadrowych urzędów wojewódzkich
dalej prowadzone w sposób możliwie najbardziej sprawny, przy czym zasadniczym celem regulacji art.
100c ustawy specjalnej jest to, że za ewentualne opóźnienia – z uwagi na zasadnicze obciążenie
różnorodnymi zadaniami związanymi z napływem cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej z terytorium Ukrainy – wojewodowie nie powinni ponosić odpowiedzialności finansowej
związanej choćby z zasądzaniem na rzecz skarżących sum pieniężnych czy też grzywien przez sądy
administracyjne rozpoznające skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w
rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329).
         Jednocześnie w tym kontekście pragnę podkreślić, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
nie będzie jedynym organem władzy publicznej, który w toku właściwych postępowań będzie oceniał w
świetle art. 100c ustawy specjalnej, czy wojewoda pozostaje w stanie bezczynności czy też przewlekle
prowadzi postępowanie w jednej ze spraw określonych w tym przepisie prawa. Całkowicie niezależnie
od tego, w jaki sposób będą przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców załatwiane ponaglenia stron
postępowań, wojewódzkie sądy administracyjne będą rozpoznawać potencjalne skargi na bezczynność
lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez wojewodów. Aktualne orzecznictwo sądów
administracyjnych nie tylko nie dostrzega żadnego znaczenia postanowienia wydanego przez organ
wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 6 K.p.a. dla sposobu rozpoznania skargi przez sąd
administracyjny, ale nawet z kwestią dopuszczalności takiej skargi nie wiąże rozpoznania tego
ponaglenia (przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r.,
sygn. akt II OSK 71/20, LEX nr 3174081). Stąd trzeba mieć na uwadze, że w chwili obecnej nie jest
możliwe przewidzenie wszystkich konsekwencji nowego przepisu art. 100c ustawy specjalnej dla
wojewodów. W ocenie kierowanego przeze mnie Urzędu art. 100c daje podstawę do uznania, że
ponaglenia na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez wojewodów – z uwagi na
przewidziany w jego ust. 4 zakaz wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub



ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl   Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc            www.udsc.gov.pl/rodo
przewlekłości – nie powinny być uznawane za zasadne. Natomiast trzeba mieć na uwadze, że takiego
stanowiska nie muszą podzielić sądy administracyjne oceniające kwestię bezczynności lub
przewlekłości rozpoznając skargi, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Art. 15zzs ustawy z dnia 2
marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i
zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, na
którego poszczególnych ustępach wzorowany jest art. 100c ustawy specjalnej nie obowiązywał na tyle
długo, aby na jego gruncie powstało obszerne orzecznictwo sądowe, które będzie dawać odpowiedź na
wszystkie pytania, jakie mogą rodzić się w toku jego stosowania. Natomiast z całą pewnością
poszczególne aspekty dotyczące tej regulacji będą wyjaśniane w praktyce z biegiem czasu.




         Pozostałe zmiany wynikające z ustawy nowelizującej

         Po pierwsze w art. 42 ust. 4a ustawy specjalnej zostało z dniem 15 kwietnia 2022 r. dodane
drugie zdanie dotyczące ograniczenia liczby dni pobytu wynikającego z naklejki dokumentującej
przedłużenie wizy krajowej. Zostanie to zagadnienie rozwinięte w piśmie zawierającym wytyczne do
stosowania tego przepisu.

         Po drugie, w art. 42 ust. 8 pkt 2 ustawy specjalnej poprawiono nazwę dokumentu. Obecnie
przepis prawidłowo wskazuje „polskie dokumenty tożsamości cudzoziemca”, o jakich mowa w art. 226
pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.




                                                                          Z poważaniem

                                                                         Jarosław Szajner
                                                                          SZEF URZĘDU

                                                                     /podpisano elektronicznie/




Do wiadomości:
   1. Pan Mariusz Boguszewski – Dyrektor Departamentu Spraw Międzynarodowych i Migracji
       Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (e-PUAP);
   2. Pani Beata Brzywczy – Zastępca Dyrektora Departamentu Konsularnego Ministerstwa Spraw
       Zagranicznych (e-PUAP);
   3. Pani Ewa Flaszyńska – Dyrektor Departamentu Rynku Pracy Ministerstwa Rodziny i Polityki
       Społecznej (e-PUAP);
   4. Pan mjr SG Paweł Hołoweńko – Dyrektor Zarządu do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej
       Straży Granicznej (e-PUAP).




ul. Taborowa 33      tel. 47 721 76 75    kierownictwo@udsc.gov.pl     Klauzula RODO
02-699 Warszawa      fax 22 601 74 13     www.gov.pl/udsc              www.udsc.gov.pl/rodo
